Rốn trẻ sơ sinh bị lồi phải làm sao? Có thể tự khỏi không?

Khi chăm sóc con trong những tháng đầu đời, không ít cha mẹ lo lắng khi thấy rốn lồi trẻ sơ sinh. Nhiều phụ huynh thắc mắc rốn trẻ sơ sinh bị lồi phải làm sao? rốn lồi có gây ảnh hưởng gì cho bé không, liệu có chữa khỏi được không? Vì thế để giúp ba mẹ hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cách chăm sóc và đặc biệt là giải đáp thắc mắc có nên đưa bé đi khám hay không, Moaz Eco sẽ chia sẻ cụ thể tại đây.

Mục lục

1. Rốn lồi ở trẻ sơ sinh là gì?

Rốn lồi ở trẻ sơ sinh, hay còn gọi là thoát vị rốn, là hiện tượng một phần mô mỡ hoặc ruột nhô ra ngoài thông qua vị trí dây rốn chưa đóng kín hoàn toàn. Thay vì rốn thụt vào trong, rốn bé nhô cao hơn mặt da, nhất là khi bé khóc, ho hoặc căng thẳng.

Theo số liệu từ American Academy of Pediatrics (AAP), thoát vị rốn ảnh hưởng tới khoảng 10-20% trẻ sơ sinh, đặc biệt thường gặp ở trẻ sinh non hoặc trẻ có cân nặng khi sinh thấp. Tình trạng này thường không gây đau và đa phần có thể tự hồi phục khi bé lớn lên, nhưng trong một số ít trường hợp cần can thiệp y tế.

2. Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị rốn lồi

Có nhiều nguyên nhân khiến rốn lồi trẻ sơ sinh xuất hiện. Một số yếu tố chính gồm:

2.1 Lỗ rốn chưa khép kín hoàn toàn

Sau khi sinh, cuống rốn rụng để lại một vòng cơ nhỏ cần thời gian để đóng lại. Nếu vòng cơ này chưa khép kín, các cơ quan bên trong như mỡ hoặc ruột có thể đẩy ra ngoài khi bé khóc hoặc rặn, tạo nên tình trạng rốn lồi.

2.2 Trẻ sinh non hoặc nhẹ cân

Theo nghiên cứu của World Health Organization (WHO), trẻ sinh non hoặc có cân nặng khi sinh dưới 2,5kg có nguy cơ bị rốn lồi cao hơn bình thường. Lý do là vì cơ thành bụng chưa phát triển đủ khỏe để khép kín lỗ rốn.

2.3 Tăng áp lực ổ bụng

Khi bé khóc nhiều, ho liên tục hoặc bị táo bón, áp lực trong ổ bụng tăng cao, khiến mô hoặc ruột dễ chui qua khe hở ở rốn, dẫn đến rốn lồi.

2.4 Yếu tố di truyền gây ra rốn lồi trẻ sơ sinh

Một số nghiên cứu cho thấy tình trạng rốn lồi trẻ sơ sinh có thể liên quan đến yếu tố di truyền. Nếu cha hoặc mẹ từng bị thoát vị rốn khi nhỏ, nguy cơ con mắc tình trạng này cũng cao hơn.

2.5 Các yếu tố sức khỏe khác

Ở một số ít trường hợp, rốn lồi có thể liên quan đến các bệnh lý như rối loạn collagen hoặc bệnh di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc thành bụng. Tuy nhiên, tỉ lệ này rất thấp.

3. Rốn lồi ở trẻ sơ sinh có tự khỏi được không?

Theo Mayo Clinic, phần lớn rốn lồi trẻ sơ sinh sẽ tự khỏi khi bé được 1-2 tuổi. Trường hợp nhẹ, vòng cơ bụng sẽ dần khép lại khi trẻ lớn lên, rốn sẽ trở về hình dạng bình thường.

Tuy nhiên, nếu đến 4-5 tuổi mà rốn bé vẫn lồi, hoặc rốn quá to (đường kính trên 1,5-2cm), bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật để tránh biến chứng.

Vì thế, điều quan trọng là cha mẹ cần theo dõi dấu hiệu bất thường ở trẻ để phát hiện đâu là thời điểm nên đưa bé đi gặp bác sĩ ngay lập tức:

Rốn sưng đỏ, đau hoặc chảy dịch.
Rốn lồi cứng, không đẩy vào được.
Trẻ nôn ói, khó chịu nhiều.

Đây có thể là dấu hiệu thoát vị rốn bị nghẹt – tình trạng nguy hiểm cần được xử lý y tế ngay lập tức.

4. Rốn trẻ sơ sinh bị lồi ba mẹ phải làm sao?

Khi bé bị rốn lồi, cha mẹ cần bình tĩnh và áp dụng những cách chăm sóc, vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh đúng cách giúp rốn con nhanh lành, đồng thời phòng ngừa biến chứng.

4.1 Theo dõi và chăm sóc tại nhà

Giữ vệ sinh vùng rốn sạch và khô. Dùng khăn mềm, sạch để lau khi tắm cho bé, tránh cọ xát mạnh. Chọn những loại khăn vải mềm mại, không gây tổn thương da cho bé để lau rửa vùng rốn.

Hoặc ba mẹ có thể sử dụng tăm bông để vệ sinh những khu vực khó rửa sạch trên vùng rốn của bé. Tuy nhiên ba mẹ cần phải đảm bảo không thực hiện mạnh tay, không chà xát vì có thể gây tổn thương cơ thể bé.

Không nên dán xu, đồng xu hay vật nặng lên rốn bé như quan niệm dân gian, vì có thể gây nhiễm trùng hoặc cản trở lưu thông máu. Mặc quần áo thoải mái cho các bé, không bó chặt bụng bé để giảm áp lực vùng rốn.

4.2 Hỗ trợ từ dinh dưỡng và sinh hoạt

Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ giúp bé ít bị táo bón, từ đó giảm áp lực ổ bụng và hạn chế rốn lồi thêm nặng. Cha mẹ cần:

Với trẻ bú mẹ: mẹ nên ăn uống cân bằng, bổ sung chất xơ và uống đủ nước.

Với trẻ ăn dặm: Cha mẹ tăng cường rau củ nghiền mịn, bổ sung đa dạng dinh dưỡng, chất xơ, tránh để bé bị táo bón kéo dài.

4.3 Khám bác sĩ khi cần thiết

Cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu rốn lồi to bất thường, không cải thiện theo thời gian hoặc có dấu hiệu viêm nhiễm. Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm, xét nghiệm để đánh giá mức độ và tư vấn cách xử lý. Trong một số trường hợp, phẫu thuật nhỏ sẽ được thực hiện để khắc phục triệt để tình trạng rốn lồi trẻ sơ sinh.

5. Một số lưu ý khi chăm sóc bé

Đối mặt với tình trạng rốn lồi trẻ sơ sinh, ba mẹ cần chú ý một số vấn đề như sau trong quá trình chăm sóc bé:

Không tự ý băng ép rốn: Điều này có thể gây hoại tử da hoặc nhiễm trùng nặng.
Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường: Như rốn đổi màu, sưng đau, bé sốt hoặc bỏ bú.
Tuân thủ hướng dẫn bác sĩ: Nếu được chỉ định phẫu thuật, cha mẹ nên chuẩn bị tinh thần và tuân thủ lịch hẹn. Đây là thủ thuật an toàn, giúp bé hồi phục nhanh.
Luôn giữ rốn sạch sẽ: Mỗi lần thay tã, cha mẹ cần kiểm tra và vệ sinh nhẹ nhàng để tránh nhiễm khuẩn.

Tình trạng rốn lồi trẻ sơ sinh khá phổ biến và phần lớn sẽ tự khỏi khi bé lớn lên. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan. Việc hiểu rõ nguyên nhân, theo dõi sát sao và chăm sóc đúng cách sẽ giúp rốn con nhanh lành, đồng thời ngăn ngừa biến chứng. Trong trường hợp rốn lồi kèm theo dấu hiệu bất thường như đau, sưng đỏ, chảy dịch hoặc không cải thiện sau 3-4 năm, cha mẹ nên đưa bé đến bệnh viện để được thăm khám và tư vấn kịp thời.