Hăm tã nổi mụn ở trẻ: Nguyên nhân và cách xử lý đúng

Bé bị hăm tã nổi mụn khiến con bị khó chịu, da đỏ rát, ngứa ngáy, làm ba mẹ lo lắng. Hơn nữa khi không được chăm sóc đúng cách, da bé có thể nổi mụn li ti, để lại biến chứng nghiêm trọng. Vì thế, ba mẹ cần tìm hiểu rõ nguyên nhân, cách xử lý để phòng ngừa cũng như giúp bé luôn cảm thấy dễ chịu khi đeo tã.

1. Bé bị hăm tã nổi mụn nguyên nhân do đâu?

Hăm tã là một dạng viêm da thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn sử dụng tã thường xuyên. Khi tình trạng này tiến triển nặng, da bé có thể xuất hiện mụn nước, mụn mủ hoặc những nốt sần đỏ khiến ba mẹ lo lắng.

Để chấm dứt tình trạng này, cũng như ngăn ngừa nó xảy ra, các phụ huynh cần tìm hiểu xem nguyên nhân do đâu. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến hăm tã nổi mụn:

1.1 Da bé tiếp xúc lâu với nước tiểu và phân

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), làn da của trẻ sơ sinh mỏng hơn khoảng 30% so với da người lớn, đồng nghĩa với việc dễ bị tổn thương hơn. Khi bé mặc tã ướt quá lâu, da bị tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu và phân, dẫn đến hiện tượng ma sát, kích ứng và viêm da. Nếu môi trường ẩm ướt này kéo dài, vi khuẩn và nấm men có điều kiện phát triển mạnh, gây ra các nốt mụn nhỏ trên vùng hăm tã.

1.2 Nhiễm nấm Candida hoặc vi khuẩn

Viện Da liễu Mỹ (American Academy of Dermatology – AAD) cho biết, Candida albicans là loại nấm thường gặp trong các trường hợp hăm tã nặng. Khi da bị viêm nhiễm, nấm dễ dàng phát triển, tạo thành các mảng đỏ và nổi mụn li ti, đôi khi lan rộng ra ngoài vùng mặc tã. Ngoài ra, vi khuẩn Staphylococcus aureus cũng có thể gây ra các mụn mủ hoặc nhọt nhỏ trên da bé.

1.3 Dị ứng với sản phẩm chăm sóc da hoặc tã

Một số trẻ có làn da nhạy cảm, dễ bị dị ứng với các thành phần có trong khăn ướt, bột giặt, nước xả vải hoặc thậm chí là loại tã không phù hợp. Khi tiếp xúc với các tác nhân này, da trẻ có thể phản ứng mạnh, dẫn đến phát ban kèm theo mụn đỏ nhỏ. Đây cũng là lý do ba mẹ cần lưu ý lựa chọn sản phẩm chuyên biệt cho da nhạy cảm của trẻ sơ sinh.

>> Xem thêm: Mẹo chữa mụn sữa ở trẻ sơ sinh đơn giản, hiệu quả tại nhà

1.4 Ma sát cơ học từ tã và quần áo

Khi bé vận động nhiều, tã có thể cọ xát vào da vùng bẹn, mông, gây trầy xước nhẹ. Nếu kết hợp với môi trường ẩm ướt, da bé dễ bị viêm nhiễm và nổi mụn.

1.5 Hệ miễn dịch và dinh dưỡng của bé

Trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ bị nhiễm khuẩn hoặc nấm khi có điều kiện thuận lợi. Ngoài ra, chế độ ăn uống của bé (hoặc của mẹ đang cho con bú) cũng có thể ảnh hưởng đến tình trạng da. Ví dụ, khi bé dùng kháng sinh kéo dài, hệ vi sinh đường ruột và da bị mất cân bằng, dễ dẫn đến hăm tã nổi mụn.

2. Hăm tã nổi mụn có nguy hiểm không? Các dấu hiệu nhận biết

Điều khiến cho nhiều ba mẹ băn khoăn là việc hăm tã và nổi mụn có gây nguy hiểm cho các bé hay không. Trên thực tế đây là một hiện tượng có thể xảy ra ở nhiều trẻ sơ sinh và thường chỉ gây khó chịu, đỏ da nếu nhanh chóng xử lý. Tuy nhiên nó cũng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, nên ba mẹ cần phải nhận biết dấu hiệu đáng chú ý.

2.1 Hăm tã nổi mụn có nguy hiểm không?

Thông thường, hăm tã ở mức độ nhẹ chỉ gây đỏ da và khó chịu. Tuy nhiên, khi tiến triển thành hăm tã nổi mụn, tình trạng này cho thấy da bé đã bị viêm nhiễm nặng hơn. Nếu không xử lý kịp thời, bé có thể gặp các biến chứng như:

• Nhiễm trùng da sâu, lan rộng.
• Hình thành mụn mủ, áp xe nhỏ.
• Bé khó chịu, quấy khóc, ngủ không ngon giấc.
• Tăng nguy cơ để lại sẹo hoặc thâm da sau khi lành.

Theo Mayo Clinic (Mỹ), phần lớn các trường hợp hăm tã nổi mụn có thể được chăm sóc hiệu quả tại nhà. Tuy nhiên, ba mẹ cần chú ý các dấu hiệu nặng để đưa bé đi khám kịp thời.

2.2 Cách nhận biết bé bị hăm tã nổi mụn

Để biết bé có bị hăm tã không, ba mẹ thông qua một số dấu hiệu đặc trưng như sau:

• Da vùng mặc tã đỏ rực, nóng và sưng.
• Xuất hiện các nốt mụn nhỏ, có thể chứa dịch hoặc mủ.
• Bé thường xuyên quấy khóc khi thay tã hoặc khi chạm vào vùng da tổn thương.
• Hăm tã kéo dài hơn 3 ngày mà không cải thiện dù đã chăm sóc tại nhà.
• Vùng hăm lan rộng ra bẹn, đùi hoặc bụng dưới.

Ngược lại, khi gia đình không can thiệp kịp thời thì sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm như sau:

• Trở thành mụn nước hoặc mụn mủ, không chỉ gây đau đớn cho bé mà còn dễ để lại sẹo trên da khi không chăm sóc tốt.
• Da bị lở loét và chảy dịch, thậm chí là chảy máu, làm cho bé đau đớn.
• Vết hăm lan rộng ra những vùng da khác như bụng, háng, bẹn, đùi của bé.
• Dịch mủ chứa vi khuẩn, có thể gây ra nhiễm trùng da.

3. Hướng dẫn cách xử lý khi bé bị hăm tã nổi mụn tại nhà

Đa số trường hợp hăm tã nổi mụn ở mức độ nhẹ và trung bình có thể chăm sóc tại nhà với các biện pháp sau:

3.1 Giữ da bé luôn khô thoáng

Thay tã thường xuyên, trung bình 2–3 giờ/lần hoặc ngay khi bé đi vệ sinh. Sau khi tháo tã, rửa sạch vùng da bằng nước ấm, lau khô nhẹ nhàng bằng khăn bông mềm trước khi mặc tã mới. Tránh chà xát mạnh vì có thể khiến da bé tổn thương nhiều hơn.

3.2 Sử dụng kem chống hăm

Các bác sĩ nhi khoa thường khuyên dùng kem chứa kẽm oxit hoặc petrolatum để tạo hàng rào bảo vệ da, giúp giảm ma sát và ngăn ngừa viêm nhiễm. Nghiên cứu đăng trên Journal of Paediatrics and Child Health cho thấy kẽm oxit có hiệu quả rõ rệt trong việc làm dịu và bảo vệ da trẻ bị hăm tã.

3.3 Cho bé “thông thoáng da” vài lần mỗi ngày

Ba mẹ có thể để bé nằm chơi không mặc tã trong khoảng 10–15 phút để da được tiếp xúc với không khí, giúp giảm ẩm ướt và thúc đẩy quá trình hồi phục.

3.4 Lựa chọn tã và sản phẩm chăm sóc da phù hợp

Chọn loại tã có độ thấm hút tốt, kích thước vừa vặn và không chứa hương liệu mạnh. Hạn chế dùng khăn ướt có cồn hoặc hương liệu. Nếu phải dùng bột giặt/nước xả cho quần áo bé, hãy chọn loại dành riêng cho trẻ sơ sinh, không chứa chất gây kích ứng.

3.5 Áp dụng biện pháp tự nhiên (theo tư vấn bác sĩ)

Một số phụ huynh có thể sử dụng nước trà xanh loãng hoặc nước lá trầu không để rửa vùng hăm, nhờ đặc tính kháng khuẩn tự nhiên. Tuy nhiên, cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng để tránh nguy cơ dị ứng.

4. Ba mẹ cần lưu ý gì khi bé bị hăm tã nổi mụn?

Theo dõi tình trạng da bé mỗi ngày: Nếu sau 3 ngày chăm sóc tại nhà mà không cải thiện, cần đưa bé đi khám.

Không tự ý dùng thuốc bôi kháng sinh hoặc corticoid: Các loại thuốc này cần có chỉ định từ bác sĩ.

Duy trì dinh dưỡng hợp lý cho bé: Nếu bé bú mẹ, mẹ nên ăn uống cân bằng để tránh làm da bé nhạy cảm hơn. Nếu bé uống sữa công thức, có thể tham khảo bác sĩ để đổi loại sữa phù hợp nếu nghi ngờ dị ứng.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Nếu bé xuất hiện những triệu chứng như dưới đây, gia đình cần ngay lập tức đưa bé đi khám:

• Hăm tã nổi mụn kèm theo sốt.
• Xuất hiện mụn mủ, mụn lan rộng, chảy dịch vàng.
• Bé quấy khóc nhiều, bỏ bú, ngủ kém.

Hăm tã nổi mụn là tình trạng thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu ba mẹ hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý đúng cách. Việc giữ da bé khô thoáng, thay tã thường xuyên, dùng kem chống hăm và lựa chọn sản phẩm chăm sóc phù hợp sẽ giúp da bé nhanh hồi phục.

>> Xem thêm: Dấu hiệu trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh và những điều cha mẹ cần biết

Quan trọng hơn, ba mẹ cần chú ý quan sát, nếu có dấu hiệu bất thường như mụn mủ, sốt hoặc hăm lan rộng thì nên đưa bé đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hãy luôn đồng hành cùng con bằng sự quan tâm và chăm sóc chu đáo, để bé phát triển khỏe mạnh và thoải mái ngay từ những năm tháng đầu đời.