Trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình rặn è è có sao không? Ba mẹ cần làm gì?

Trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình, rặn è è, mặt đỏ hoặc phát ra tiếng khi ngủ là hiện tượng khiến nhiều ba mẹ lo lắng, đặc biệt với những gia đình có con đầu lòng. Liệu đây chỉ là phản xạ sinh lý bình thường hay dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe? Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ nguyên nhân và biết cách xử lý đúng để bé ngủ ngon, phát triển khỏe mạnh.

1. Tìm hiểu tình trạng trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình rặn è è

Trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình rặn è è là hiện tượng khá phổ biến trong giai đoạn đầu đời, khi cơ thể và các cơ quan của bé chưa phát triển hoàn thiện. Trong lúc ngủ, bé có thể xuất hiện những cử động gồng người, vặn mình liên tục, kèm theo hành động rặn, mặt đỏ hoặc phát ra tiếng “è è” nghe như đang cố sức.

>> Xem thêm: Mẹo dân gian chữa vặn mình ở trẻ sơ sinh hiệu quả

Hiện tượng này có thể xảy ra bất chợt khi bé ngủ ngày hoặc ban đêm, khiến nhiều ba mẹ nhầm tưởng con khó chịu hay đang gặp vấn đề sức khỏe. Thực tế, phần lớn các trường hợp đây là phản ứng sinh lý bình thường của trẻ sơ sinh.

2. Nguyên nhân trẻ sơ sinh hay vặn mình và rặn è è

Trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình, rặn è è là hiện tượng khá phổ biến trong những tháng đầu đời. Đa phần nguyên nhân xuất phát từ đặc điểm sinh lý chưa hoàn thiện của bé, không phải dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm. Dưới đây là những lý do thường gặp nhất giải thích vì sao bé có biểu hiện này:

2.1 Hệ hô hấp của bé còn non nớt

Ở giai đoạn sơ sinh, trẻ thường tiết nhiều nước mũi và nước bọt, trong khi đường thở lại nhỏ và hẹp. Khi dịch nhầy ứ đọng, không khí đi qua mũi và họng sẽ tạo ra các âm thanh như khò khè hoặc è è, nhất là khi bé nằm ngửa lúc ngủ. Nếu bé đang mọc răng, lượng nước bọt tăng lên cũng có thể khiến hiện tượng này xuất hiện thường xuyên hơn.

2.2 Trào ngược dạ dày sinh lý

Hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện, cộng với thói quen bú no trước khi ngủ và nằm ngửa, dễ khiến sữa trào ngược lên thực quản. Khi đó, bé có thể phát ra tiếng è è, ọc ọc hoặc vặn mình khó chịu trong lúc ngủ.

2.3 Bé đang cố gắng đi đại tiện

Không ít trẻ sơ sinh có thói quen rặn, đỏ mặt và phát ra tiếng è è khi đi nặng. Nguyên nhân là do hệ tiêu hóa của bé còn non yếu, bé chưa biết cách phối hợp nhuần nhuyễn giữa việc gồng cơ bụng và thả lỏng hậu môn. Vì vậy, mỗi lần đi tiêu, bé thường phải dùng nhiều sức hơn, kể cả khi đang ngủ.

Thực tế, nhiều trẻ có thể đi đại tiện ngay trong lúc ngủ, và đây cũng là một lý do phổ biến khiến ba mẹ thấy bé ngủ hay rặn è è. Khi bé lớn hơn, hệ tiêu hóa hoàn thiện dần và bé quen với việc đi tiêu, hiện tượng này sẽ giảm đi hoặc tự biến mất mà không cần can thiệp.

2.4 Bé đang khám phá âm thanh của chính mình

Trong những tháng đầu đời, não bộ của bé phát triển nhanh chóng và bé luôn tò mò với những âm thanh mình tạo ra. Vì vậy, ngay cả khi ngủ, bé vẫn có thể vô thức phát ra những tiếng è è nhỏ như một cách thử giọng.

2.5 Bé đang ở chu kỳ giấc ngủ REM

Một nguyên nhân khác khiến trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình, rặn è è là do bé đang bước vào chu kỳ giấc ngủ REM (giấc ngủ chuyển động mắt nhanh). Trong khoảng 6 tháng đầu đời, trẻ dành phần lớn thời gian ngủ ở chu kỳ này. Đây là giai đoạn bé dễ mơ, nói mớ, cười, khóc nhẹ, vặn người hoặc phát ra nhiều âm thanh khi ngủ.

Trong giấc ngủ REM, nhịp thở của bé cũng thay đổi liên tục, có lúc thở nhanh, có lúc ngưng vài giây rồi thở lại. Chính sự thay đổi này có thể tạo ra tiếng thở sâu hoặc tiếng è è, nhất là khi bé ngủ không sâu hoặc bị gián đoạn giấc ngủ.

3. Trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình rặn è è có sao không?

Trẻ sơ sinh rặn è è khi ngủ có nguy hiểm hay không là thắc mắc của rất nhiều ba mẹ. Thực tế, trong đa số trường hợp, đây chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường do cơ thể bé chưa phát triển hoàn thiện. Nếu bé vẫn bú ngoan, ngủ được, tăng cân đều, không quấy khóc kéo dài hay có biểu hiện khó chịu rõ rệt, thì việc rặn è è khi ngủ thường không đáng lo và sẽ tự giảm dần theo thời gian.

Mặc dù trẻ sơ sinh phát ra tiếng è è khi ngủ thường là hiện tượng sinh lý bình thường, ba mẹ vẫn cần đặc biệt theo dõi và đưa bé đi khám sớm nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Bé xanh xao, da nhợt nhạt hơn bình thường
• Bé có biểu hiện khó chịu rõ rệt, quấy khóc nhiều
• Bé phát ra tiếng è è theo từng hơi thở, kéo dài liên tục
• Bé sốt, nôn, bụng đầy hơi hoặc đi đại tiện có máu
• Bé bị táo bón nặng, nhiều ngày không đi tiêu
• Hơi thở tạm ngừng trong vài giây khi ngủ
• Bé thở gấp bất thường (trên 60 nhịp thở/phút)

Những dấu hiệu trên có thể là biểu hiện của các vấn đề sức khỏe hoặc bệnh lý tiềm ẩn. Đặc biệt, nếu bé thở nhanh kéo dài kèm tiếng è è, co lõm ngực hoặc lỗ mũi phập phồng, ba mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử lý kịp thời, tránh những biến chứng không mong muốn.

4. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ sơ sinh ngủ hay rặn è è?

Khi trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình, rặn è è, nhiều cha mẹ cảm thấy lo lắng và không biết xử lý ra sao. Thực tế, chỉ cần hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng một vài cách chăm sóc phù hợp, tình trạng này có thể cải thiện rõ rệt. Dưới đây là những cách đơn giản giúp bé ngủ ngon và dễ chịu hơn:

4.1 Đảm bảo bé được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng

Việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, đặc biệt là canxi và vitamin D3K2. Bé có thể được bổ sung canxi thông qua sữa mẹ, sữa công thức hoặc các thực phẩm giàu canxi khi bắt đầu ăn dặm. Riêng vitamin D3K2, các tổ chức y tế khuyến cáo nên sử dụng các sản phẩm bổ sung đạt chuẩn để đảm bảo hàm lượng phù hợp và an toàn cho bé.

4.2 Điều chỉnh môi trường ngủ phù hợp

Một không gian ngủ thoải mái sẽ giúp bé ngủ sâu và hạn chế tình trạng vặn mình, rặn è è. Cha mẹ nên kiểm tra xem chỗ ngủ của bé có bị ẩm ướt hay không, khăn quấn có quá chật, nhiệt độ phòng có quá nóng hoặc quá lạnh. Phòng ngủ nên yên tĩnh, ánh sáng dịu và thông thoáng để bé cảm thấy dễ chịu khi ngủ.

4.3 Giữ đường thở của bé luôn thông thoáng

Cha mẹ có thể nhẹ nhàng vệ sinh vùng mũi ngoài cho bé bằng khăn mềm để loại bỏ dịch nhầy. Việc này có thể giúp kích thích bé hắt hơi và làm thông thoáng đường thở. Lưu ý không đưa bất kỳ vật lạ nào vào sâu trong mũi trẻ để tránh gây tổn thương.

4.4 Điều chỉnh lượng sữa và cách cho bé bú trước khi ngủ

Nếu bé rặn è è do trào ngược, cha mẹ nên cho bé bú lượng sữa vừa phải trước giờ ngủ. Sau khi bú, hãy bế bé ở tư thế thẳng đứng khoảng 15–20 phút và vỗ ợ hơi để sữa xuống dạ dày hoàn toàn rồi mới đặt bé nằm. Khi ngủ, nên cho bé nằm ngửa để giúp hơi thở ổn định hơn.

Ngoài ra, trẻ sơ sinh vẫn cần được ăn ban đêm, trung bình mỗi 2–4 giờ một lần. Phần lớn trẻ đủ tháng cần từ 8–12 cữ bú mỗi ngày. Việc cho bé ăn đủ cữ sẽ giúp hạn chế tình trạng bé rặn è è do đói.

4.5 Massage nhẹ nhàng trước giờ ngủ

Massage giúp bé thư giãn, dễ đi vào giấc ngủ sâu hơn. Cha mẹ có thể đặt bé nằm trên khăn mềm, thoa một lượng nhỏ dầu dành riêng cho trẻ em vào tay rồi nhẹ nhàng xoa bóp cơ thể bé. Massage vùng bụng theo chuyển động tròn sẽ hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, từ đó giảm đầy hơi và táo bón.

4.6 Hỗ trợ bé đi tiêu đúng cách

Cha mẹ tuyệt đối không tự ý thụt hay tác động trực tiếp vào hậu môn của bé vì có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển. Thay vào đó, có thể giúp bé dễ chịu hơn bằng cách massage bụng hoặc thực hiện động tác đạp xe nhẹ nhàng cho bé, hỗ trợ nhu động ruột hoạt động tự nhiên.

>> Xem thêm: Bị đẹn là gì? Dấu hiệu nhận biết các loại đẹn ở trẻ sơ sinh

Thông qua bài viết này, hy vọng đã giúp ba mẹ hiểu rõ hơn về nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng trẻ sơ sinh ngủ hay vặn mình rặn è è, từ đó áp dụng phù hợp để chăm sóc bé tốt hơn mỗi ngày. Nếu ba mẹ còn bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với Moaz Eco để được tư vấn và giải đáp chi tiết.