Trẻ bị sổ mũi nghẹt mũi phải làm sao? Cách chăm sóc bé đúng cách

Trẻ bị sổ mũi nghẹt mũi là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khi thời tiết thay đổi hoặc sức đề kháng còn yếu. Nghẹt mũi không chỉ khiến bé khó thở, bú kém, quấy khóc mà còn làm cha mẹ lo lắng không biết xử lý thế nào cho đúng. Vậy trẻ bị sổ mũi nghẹt mũi phải làm sao để bé dễ chịu hơn và nhanh hồi phục? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cha mẹ cách chăm sóc bé đúng cách, an toàn tại nhà, đồng thời chỉ ra khi nào cần đưa trẻ đi khám để tránh những biến chứng không mong muốn.

1. Vì sao trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi?

Nghẹt mũi xảy ra khi dịch nhầy tích tụ trong khoang mũi, làm đường thở của trẻ bị thu hẹp và khiến bé khó hít thở. Để xử lý hiệu quả, cha mẹ cần hiểu đúng những nguyên nhân thường gặp gây nghẹt mũi ở trẻ sơ sinh, bao gồm:

• Thời tiết thay đổi: Khi trời chuyển lạnh, đặc biệt vào rạng sáng, trẻ rất dễ bị cảm lạnh dẫn đến sổ mũi, nghẹt mũi.
• Môi trường sống thay đổi: Việc tiếp xúc với môi trường mới, đông người hoặc nhiều tác nhân gây kích ứng có thể khiến trẻ gặp các vấn đề về hô hấp như nghẹt mũi, ho, viêm họng.
• Nhiễm virus: Các loại virus, nhất là virus cảm cúm, thường gây nghẹt mũi kèm theo hắt hơi, ho và đau họng.
• Viêm mũi dị ứng: Trẻ có thể bị nghẹt mũi cả hai bên, chảy nước mũi loãng, hắt hơi nhiều, ngứa mắt do khói bụi, phấn hoa hoặc các dị nguyên trong không khí.
• Dị vật trong mũi: Trẻ vô tình đưa vật lạ vào mũi có thể gây tắc nghẽn, đau hoặc chảy máu mũi.
• Viêm xoang: Khi bị viêm xoang sớm, niêm mạc mũi của trẻ dễ phù nề, tiết nhiều dịch nhầy, làm các hốc xoang bị bít tắc.

Để chẩn đoán đúng nguyên nhân gây nghẹt mũi ở trẻ, ba mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ để được thăm khám và xác định chính xác. Đồng thời, ba mẹ cũng nên theo dõi thêm các biểu hiện khác ở trẻ như sôi bụng, táo bón, nổi mẩn đỏ, rôm sảy hoặc đi ngoài phân lỏng màu vàng để kịp thời xử lý.

2. Trẻ bị sổ mũi nghẹt mũi phải làm sao?

Khi bị sổ mũi, nghẹt mũi, trẻ thường khó thở, bú kém, ngủ không ngon và dễ quấy khóc. Lúc này, việc xử lý đúng cách sẽ giúp bé dễ chịu hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ bệnh kéo dài hoặc biến chứng. Dưới đây là những việc cha mẹ nên làm khi trẻ bị sổ mũi nghẹt mũi.

2.1 Giữ mũi thông thoáng cho bé đúng cách

Dịch nhầy ứ đọng trong mũi là nguyên nhân khiến trẻ bị nghẹt mũi và khó thở. Vì vậy, cha mẹ cần vệ sinh mũi cho bé nhẹ nhàng và đúng cách để giúp đường thở thông thoáng hơn. Trước khi vệ sinh, có thể nhỏ nước muối sinh lý để làm mềm dịch mũi, sau đó lau sạch phần dịch chảy ra ngoài. Ba mẹ không nên ngoáy sâu hoặc dùng vật cứng đưa vào mũi vì dễ làm tổn thương niêm mạc mũi còn non nớt của trẻ.

Khi làm sạch mũi cho bé, cha mẹ có thể sử dụng tăm bông em bé Moaz Eco với đầu bông mềm, thiết kế an toàn, giúp vệ sinh mũi nhẹ nhàng và hạn chế gây đau rát cho bé.

>> Xem thêm: Cách vệ sinh mũi cho bé sơ sinh nhẹ nhàng, hiệu quả và an toàn

2.2 Điều chỉnh tư thế ngủ giúp bé dễ thở hơn

Khi bị sổ mũi, nghẹt mũi, tư thế ngủ phù hợp có thể giúp bé thở dễ dàng và ngủ ngon hơn. Cha mẹ nên cho bé nằm ngửa, kê cao đầu và phần thân trên một chút bằng khăn mỏng hoặc gối chuyên dụng để dịch mũi không ứ đọng, hạn chế tình trạng nghẹt mũi về đêm. Tránh để bé nằm quá thấp hoặc nằm sấp vì có thể khiến đường thở bị cản trở. Đồng thời, giữ không gian ngủ thoáng khí, ấm áp sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu và giảm quấy khóc khi ngủ.

2.3 Sử dụng nước muối sinh lý vệ sinh cho trẻ khi bị nghẹt mũi

Nước muối sinh lý NaCl 0,9% là dung dịch an toàn và phù hợp để vệ sinh, rửa mũi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khi bị sổ mũi, nghẹt mũi khó thở. Việc nhỏ hoặc xịt nhẹ nước muối giúp làm loãng dịch nhầy, làm ẩm niêm mạc mũi và hỗ trợ bé thở dễ dàng hơn.

Cách thực hiện khá đơn giản, ba mẹ có thể vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý đúng cách như sau:

• Đặt trẻ nằm ngửa, nếu bé hợp tác có thể hơi nghiêng đầu ra sau (không nên ép buộc).
• Nhỏ khoảng 2–3 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi để làm loãng dịch nhầy.
• Chờ vài giây rồi lau nhẹ phần dịch chảy ra ngoài, tránh ngoáy sâu hay dùng vật cứng đưa vào mũi vì có thể làm tổn thương niêm mạc mũi còn non nớt của trẻ.

Cha mẹ cần lưu ý không lạm dụng nước muối sinh lý. Việc sử dụng quá nhiều lần trong ngày hoặc kéo dài quá 4 ngày liên tiếp có thể khiến niêm mạc mũi bị khô, làm giảm khả năng tự bảo vệ và khiến tình trạng viêm mũi nặng hơn. Tần suất phù hợp thường là 2–3 lần mỗi ngày hoặc theo chỉ dẫn của bác sĩ.

>> Xem thêm: Hướng dẫn cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách tại nhà

2.4 Hút mũi cho bé đúng cách và an toàn

Cha mẹ chỉ nên hút mũi cho bé khi trẻ bị nghẹt mũi nhiều, dịch mũi đặc khiến bé khó thở, đặc biệt là trước cữ bú hoặc trước giờ ngủ để bé dễ chịu hơn. Khi thực hiện, cần thao tác nhẹ nhàng, đúng cách nhằm tránh làm tổn thương niêm mạc mũi nhạy cảm của trẻ. Việc hút mũi quá thường xuyên không được các bác sĩ nhi khoa khuyến khích vì có thể gây phù nề niêm mạc, khiến tình trạng nghẹt mũi kéo dài hơn.

Để đảm bảo an toàn và tiện lợi, ba mẹ có thể sử dụng máy hút mũi không dây Moaz BéBé MB095 với 5 cấp độ hút linh hoạt, dễ dàng điều chỉnh từ nhẹ đến mạnh, giúp làm sạch dịch mũi hiệu quả mà vẫn êm ái, phù hợp với từng độ tuổi và tình trạng nghẹt mũi của bé.

2.5 Giữ ấm, điều chỉnh độ ẩm không khí

Giữ ấm cơ thể giúp hạn chế tình trạng sổ mũi, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc thay đổi đột ngột. Cha mẹ nên mặc đủ ấm cho trẻ, chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực và bàn chân. Bên cạnh đó, không khí quá khô cũng có thể làm dịch mũi đặc hơn, khiến bé khó thở. Duy trì độ ẩm phòng ở mức phù hợp, tránh gió lùa và khói bụi sẽ giúp trẻ dễ chịu hơn và hỗ trợ quá trình hồi phục.

3. Lời khuyên giúp phòng ngừa sổ mũi nghẹt mũi ở trẻ

Để hạn chế tình trạng sổ mũi, nghẹt mũi tái diễn và giúp hệ hô hấp của bé luôn khỏe mạnh, cha mẹ có thể áp dụng những biện pháp sau:

• Giữ môi trường sống sạch sẽ, đủ độ ẩm: Thường xuyên lau dọn nhà cửa, hạn chế khói bụi, lông thú và các tác nhân gây dị ứng. Đảm bảo phòng ngủ của bé luôn thoáng khí, tránh gió lùa và duy trì độ ẩm phù hợp để niêm mạc mũi không bị khô, giảm nguy cơ nghẹt mũi.
• Chăm sóc mũi cho bé hằng ngày đúng cách: Vệ sinh mũi nhẹ nhàng, chỉ sử dụng nước muối sinh lý khi cần thiết và không lạm dụng. Tránh ngoáy mũi sâu hoặc hút mũi quá thường xuyên để bảo vệ niêm mạc mũi non nớt của trẻ.
• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt khi thời tiết thay đổi: Mặc đủ ấm cho bé, chú ý vùng cổ, ngực, bàn chân và tránh để bé tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh.
• Tăng sức đề kháng tự nhiên cho trẻ: Đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân đối, cho trẻ bú mẹ nếu có thể, ngủ đủ giấc và sinh hoạt điều độ. Đây là nền tảng giúp bé chống lại các tác nhân gây bệnh đường hô hấp.
• Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây bệnh: Tránh cho trẻ đến nơi đông người khi đang có dịch bệnh, rửa tay sạch sẽ cho bé và người chăm sóc để giảm nguy cơ nhiễm virus, vi khuẩn.

Những thói quen đơn giản nhưng duy trì đều đặn hằng ngày sẽ giúp bé ít bị sổ mũi, nghẹt mũi hơn và phát triển khỏe mạnh.

>> Xem thêm: Mẹo dân gian chữa nghẹt mũi cho trẻ sơ sinh hiệu quả tại nhà

Trên đây là những kiến thức Moaz Eco chia sẻ giúp cha mẹ hiểu rõ trẻ bị sổ mũi, nghẹt mũi phải làm sao và cách chăm sóc bé đúng cách tại nhà. Việc vệ sinh mũi nhẹ nhàng, giữ ấm cơ thể và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sẽ giúp bé dễ chịu hơn và nhanh hồi phục. Nếu tình trạng không cải thiện hoặc có biểu hiện nặng, cha mẹ nên đưa bé đi khám để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ.