Cách vỗ ợ hơi cho bé đúng cách, giảm đầy hơi hiệu quả

Vỗ ợ hơi sau khi bú là bước quan trọng giúp bé đẩy lượng không khí nuốt vào dạ dày ra ngoài, từ đó giảm đầy hơi, nôn trớ và cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, không phải cha mẹ nào cũng biết cách vỗ ợ hơi cho bé đúng cách và đúng thời điểm. Trong bài viết này, ba mẹ hãy cùng Moaz Eco tìm hiểu các tư thế vỗ ợ hơi an toàn, hiệu quả cùng những lưu ý quan trọng để hỗ trợ hệ tiêu hóa của bé phát triển khỏe mạnh.

Mục lục

1. Vì sao cần vỗ ợ hơi cho sau bé khi bú?

Sau khi bú, nhiều trẻ sơ sinh có biểu hiện quấy khóc, vặn mình, cong lưng, nôn trớ hoặc khó ngủ dù vừa bú no. Đây là tình trạng khá phổ biến trong những tháng đầu đời và thường liên quan đến lượng không khí bé vô tình nuốt vào trong quá trình bú. Nếu không được đẩy ra ngoài, lượng khí này sẽ tích tụ trong dạ dày, khiến bé cảm thấy đầy bụng, khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa. Vì vậy, vỗ ợ hơi sau mỗi cữ bú là một bước chăm sóc quan trọng mà cha mẹ không nên bỏ qua.

Những lý do khiến bé cần được vỗ ợ hơi sau khi bú gồm:

Bé nuốt phải không khí khi bú: Trong lúc bú mẹ hoặc bú bình, bé có thể nuốt một lượng không khí cùng với sữa, đặc biệt khi ngậm ti chưa đúng khớp, bú quá nhanh hoặc vừa khóc vừa bú.
Hệ tiêu hóa của bé còn non nớt: Dạ dày và cơ thắt thực quản của trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn thiện nên không thể tự đẩy khí ra ngoài như người lớn.
Giảm đầy hơi, chướng bụng: Khí tích tụ trong dạ dày làm bé căng tức bụng, quấy khóc, vặn mình và khó chịu sau bú.
Hạn chế nôn trớ và trào ngược: Khi lượng khí được giải phóng, áp lực trong dạ dày giảm xuống, giúp hạn chế tình trạng ọc sữa và trào ngược sau ăn.
Giúp bé ngủ ngon và bú hiệu quả hơn: Sau khi ợ hơi, bé sẽ cảm thấy dễ chịu, ít quấy khóc và bú tốt hơn ở những cữ tiếp theo.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định: Duy trì thói quen vỗ ợ hơi sau bú góp phần giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi, đặc biệt ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.

2. Khi nào nên vỗ ợ hơi cho bé?

Thời điểm vỗ ợ hơi có thể khác nhau tùy vào cách bé bú và lượng không khí nuốt vào trong mỗi cữ ăn. Thực hiện đúng thời điểm sẽ giúp bé giảm đầy hơi, hạn chế nôn trớ và cảm thấy dễ chịu hơn sau khi bú.

Đối với bé bú mẹ: Nên vỗ ợ hơi sau khi bé bú xong một bên hoặc sau khi kết thúc cữ bú. Nếu bé bú nhanh hoặc thường xuyên nôn trớ, mẹ có thể cho bé nghỉ giữa cữ để vỗ ợ hơi rồi tiếp tục cho bú.
Đối với bé bú bình: Bé bú bình thường nuốt nhiều không khí hơn nên cha mẹ nên vỗ ợ hơi sau khi bé bú khoảng một nửa lượng sữa, sau đó tiếp tục cho bú và vỗ thêm một lần nữa khi kết thúc cữ bú.
Khi bé bú nhiều hoặc bú liên tục: Nếu bé bú trong thời gian dài hoặc bú với lượng sữa lớn, nên tạm dừng vài phút để vỗ ợ hơi. Điều này giúp giảm áp lực trong dạ dày và hạn chế tình trạng ọc sữa sau bú.
Khi bé ngủ ngay sau cữ bú: Không nên đặt bé nằm ngay sau khi bú. Thay vào đó, hãy bế bé ở tư thế thẳng đứng khoảng 10–15 phút và vỗ nhẹ lưng để hỗ trợ bé ợ hơi. Nếu bé ngủ sâu, không có dấu hiệu đầy hơi hay trào ngược, cha mẹ chỉ cần giữ bé ở tư thế thẳng một lúc trước khi đặt xuống giường.
Khi bé không ợ hơi: Nếu đã vỗ khoảng 10–15 phút mà bé vẫn không ợ hơi nhưng không quấy khóc, không đầy bụng hay nôn trớ, cha mẹ không cần tiếp tục vỗ quá lâu. Một số trẻ có thể tự đẩy khí ra ngoài bằng cách xì hơi hoặc không nuốt nhiều không khí trong lúc bú.

3. Cách vỗ ợ hơi cho bé đúng cách

Để giúp bé ợ hơi dễ dàng và hạn chế đầy hơi sau bú, cha mẹ có thể thực hiện theo các cách vỗ ợ hơi cho bé theo các tư thế dưới đây:

3.1 Vỗ ợ hơi cho bé theo tư thế bế bé trên vai

Đây là tư thế phổ biến, phù hợp với hầu hết trẻ sơ sinh.

Bước 1: Đặt một chiếc khăn mềm lên vai để thấm sữa nếu bé bị ọc.

Bước 2: Bế bé áp sát vào ngực, để đầu và cằm tựa nhẹ lên vai, giữ đầu cao hơn bụng.

Bước 3: Một tay đỡ đầu, cổ và mông của bé, tay còn lại khum lòng bàn tay.

Bước 4: Vỗ nhẹ hoặc xoa lưng theo chiều từ dưới lên trên trong khoảng 5–10 phút hoặc đến khi bé ợ hơi.

3.2 Tư thế vỗ ợ hơi cho bé ngồi trên đùi

Tư thế này phù hợp với những bé đã cứng cáp hơn hoặc không ợ hơi khi bế trên vai.

Bước 1: Cho bé ngồi trên đùi và hơi nghiêng người về phía trước.

Bước 2: Dùng một tay đỡ cằm và ngực để giữ đầu, cổ của bé luôn thẳng. Không đặt tay vào vùng cổ họng.

Bước 3: Tay còn lại khum nhẹ rồi vỗ hoặc xoa lưng từ dưới lên trên.

Bước 4: Thực hiện đến khi bé ợ hơi hoặc khoảng 5–10 phút.

3.3 Tư thế nằm sấp trên đùi

Nếu hai tư thế trên chưa hiệu quả, cha mẹ có thể thử cho bé nằm sấp trên đùi.

Bước 1: Đặt bé nằm sấp dọc theo đùi, đầu cao hơn ngực một chút.

Bước 2: Một tay giữ cố định đầu và thân người của bé.

Bước 3: Dùng tay còn lại vỗ nhẹ hoặc xoa lưng từ dưới lên trên.

Bước 4: Khi bé ợ hơi hoặc đã thực hiện khoảng 5–10 phút, bế bé thẳng người thêm vài phút trước khi đặt nằm.

3.4 Lưu ý khi vỗ để bé không bị đau

Để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả, cha mẹ cần lưu ý:

Luôn đỡ chắc phần đầu và cổ của trẻ, nhất là bé dưới 3 tháng tuổi.
Khum lòng bàn tay khi vỗ, chỉ dùng lực nhẹ, đều tay.
Có thể kết hợp vỗ và xoa lưng để bé dễ ợ hơi hơn.
Không rung lắc, vỗ mạnh hoặc ép vào bụng của bé.
Nếu sau 10–15 phút bé vẫn chưa ợ hơi nhưng không có biểu hiện đầy bụng hay nôn trớ, cha mẹ không cần cố tiếp tục vỗ.
Sau khi bé ợ hơi, nên bế thẳng khoảng 10–15 phút rồi mới đặt nằm để hạn chế trào ngược và ọc sữa.

4. Vỗ ợ hơi bao lâu thì đủ?

Thời gian vỗ ợ hơi ở mỗi bé sẽ khác nhau tùy vào lượng không khí nuốt vào trong lúc bú. Cha mẹ không nên quá lo lắng nếu bé không ợ hơi ngay, mà cần quan sát biểu hiện của trẻ để có cách xử lý phù hợp.

Thời gian vỗ ợ hơi: Thông thường nên vỗ khoảng 5–10 phút sau mỗi cữ bú. Với bé bú bình, bú nhanh hoặc hay đầy hơi, có thể kéo dài đến 10–15 phút.
Khi có thể dừng: Có thể dừng khi bé đã ợ hơi, cơ thể thư giãn hoặc sau khoảng 10–15 phút mà bé vẫn thoải mái, không quấy khóc, không nôn trớ hay chướng bụng.
Nếu bé không ợ hơi: Tiếp tục bế bé ở tư thế thẳng khoảng 10–15 phút rồi mới đặt nằm. Nếu bé vẫn bú tốt, ngủ ngon và không có dấu hiệu khó chịu thì không cần cố vỗ thêm. Trường hợp bé thường xuyên đầy hơi, nôn trớ nhiều hoặc quấy khóc kéo dài sau bú, cha mẹ nên đưa bé đi khám để được bác sĩ kiểm tra.

5. Cách giúp bé giảm đầy hơi ngoài việc vỗ ợ

Ngoài việc vỗ ợ hơi sau mỗi cữ bú, cha mẹ có thể kết hợp các biện pháp dưới đây để giúp bé giảm đầy hơi, hạn chế nôn trớ và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.

>> Xem thêm: Dấu hiệu bú sai khớp ngậm và cách điều chỉnh đúng cho bé

Cho bé ngậm ti đúng khớp giúp hạn chế lượng không khí đi vào dạ dày. Khi bú mẹ, bé nên ngậm sâu cả quầng vú. Nếu bú bình, hãy chọn núm ti có kích thước và tốc độ chảy phù hợp với độ tuổi.
Sử dụng bình sữa chống đầy hơi có van thông khí giúp giảm bọt khí lẫn vào sữa, từ đó hạn chế tình trạng đầy bụng, nôn trớ và khó chịu sau bú.
Cho bé bú đúng cữ, không để quá đói vì khi quá đói, bé thường bú rất nhanh và dễ nuốt nhiều không khí hơn bình thường.
Massage bụng nhẹ nhàng khoảng 30 phút sau khi bú bằng cách xoa bụng theo chiều kim đồng hồ hoặc thực hiện động tác đạp xe để kích thích nhu động ruột và hỗ trợ đào thải khí.
Bế bé thẳng sau bú khoảng 15–20 phút giúp sữa xuống dạ dày tốt hơn, giảm nguy cơ trào ngược và tạo điều kiện để lượng khí dư thoát ra ngoài.
Kiểm tra núm ti và bình sữa định kỳ để đảm bảo núm ti không bị rách, tắc hoặc chảy quá nhanh, tránh khiến bé nuốt nhiều không khí trong khi bú.
Hạn chế rung lắc hoặc đặt bé nằm ngay sau bú vì có thể làm tăng nguy cơ nôn trớ và khiến bé khó chịu. Nên bế bé nhẹ nhàng trước khi đặt nằm
Theo dõi các dấu hiệu bất thường như đầy hơi kéo dài, nôn trớ nhiều, bỏ bú hoặc quấy khóc liên tục. Nếu các triệu chứng không cải thiện, cha mẹ nên đưa bé đến bác sĩ để được thăm khám và tư vấn.

>> Xem thêm: Cách chăm sóc em bé mới sinh khỏe mạnh từ A-Z

Vỗ ợ hơi đúng cách là một bước chăm sóc đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh. Hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp cha mẹ biết cách vỗ ợ hơi cho bé an toàn, hiệu quả, từ đó giảm đầy hơi, hạn chế nôn trớ và giúp bé bú ngon, ngủ ngon hơn. Nếu bé thường xuyên đầy hơi, quấy khóc hoặc nôn trớ kéo dài dù đã áp dụng đúng cách, cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn kịp thời.