Dấu hiệu bú sai khớp ngậm và cách điều chỉnh đúng cho bé

Khớp ngậm đúng là yếu tố quan trọng giúp bé bú hiệu quả, nhận đủ lượng sữa cần thiết và hạn chế các vấn đề như đau đầu ti, nứt cổ gà hay tắc tia sữa ở mẹ. Tuy nhiên, nhiều trẻ sơ sinh gặp tình trạng bú sai khớp ngậm nhưng không được phát hiện sớm, dẫn đến bé bú lâu vẫn đói, chậm tăng cân và mẹ gặp nhiều khó khăn trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Vậy dấu hiệu bú sai khớp ngậm là gì và làm thế nào để điều chỉnh đúng cho bé? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Khớp ngậm là gì?

Khớp ngậm là cách bé ngậm bắt vú mẹ khi bú. Một khớp ngậm đúng giúp bé bú hiệu quả, nhận đủ sữa và hạn chế tình trạng đau đầu ti ở mẹ. Ngược lại, bú sai khớp ngậm là khi bé chỉ ngậm phần đầu ti hoặc ngậm quá nông, khiến việc lấy sữa trở nên khó khăn. Tình trạng này có thể khiến bé bú lâu nhưng vẫn đói, tăng cân chậm, đồng thời làm mẹ đau đầu ti, nứt cổ gà hoặc dễ bị tắc tia sữa.

Mẹ có thể nhận biết bé đang bú đúng khớp ngậm qua các dấu hiệu sau:

• Miệng bé mở rộng, ngậm sâu cả núm vú và phần lớn quầng vú.
• Môi trên và môi dưới trề ra ngoài, không bị mím vào trong.
• Má bé căng tròn, không bị hóp khi bú.
• Tai và hàm của bé chuyển động nhẹ theo nhịp bú.
• Bé bú nhịp nhàng, chỉ nghe tiếng nuốt sữa, không có tiếng chóp chép.
• Cằm bé áp sát vào bầu ngực mẹ khi bú.
• Sau khi bú, đầu ti của mẹ vẫn giữ hình dạng bình thường, không bị dẹt hoặc méo.
• Mẹ không cảm thấy đau hoặc khó chịu trong quá trình cho bú.
• Bé bú xong có biểu hiện no bụng, hài lòng và dễ dàng đi vào giấc ngủ.

Khớp ngậm đúng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bé nhận đủ lượng sữa cần thiết cho sự phát triển. Đồng thời, nó còn giúp mẹ giảm nguy cơ đau rát, nứt đầu ti, tắc tia sữa và hỗ trợ duy trì nguồn sữa ổn định trong suốt quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.

2. Những dấu hiệu bú sai khớp ngậm dễ nhận biết

Mẹ có thể nhận biết tình trạng bú sai khớp ngậm qua một số dấu hiệu phổ biến dưới đây:

2.1 Bé chỉ ngậm phần đầu ti

Nếu mẹ quan sát thấy bé chỉ ngậm đầu ti mà không ngậm được phần lớn quầng vú, rất có thể bé đang bú sai khớp ngậm. Điều này khiến bé khó lấy được sữa và làm mẹ dễ bị đau hơn khi cho bú.

2.2 Bé bú rất lâu nhưng vẫn đói

Thông thường, bé bú hiệu quả sẽ nhận được đủ sữa sau một khoảng thời gian phù hợp. Nếu bé bú liên tục 30–60 phút hoặc lâu hơn nhưng vẫn có dấu hiệu đói, quấy khóc hoặc đòi bú tiếp thì nguyên nhân có thể là do bú sai khớp ngậm khiến lượng sữa nhận được không đủ.

2.3 Bé thường xuyên nhả ti và ngậm lại

Trong lúc bú, bé liên tục tuột ti, nhả ti rồi tìm cách ngậm lại nhiều lần cho thấy bé chưa tạo được lực hút hiệu quả. Điều này thường xảy ra khi bé ngậm ti quá nông hoặc tư thế bú chưa phù hợp.

2.4 Phát ra tiếng chóp chép khi bú

Khi bé bú đúng khớp ngậm, mẹ thường chỉ nghe thấy tiếng nuốt sữa. Ngược lại, nếu xuất hiện tiếng chóp chép, tiếng hút khí hoặc tiếng tặc lưỡi, đó là dấu hiệu cho thấy không khí đang lọt vào miệng bé do khớp ngậm chưa kín.

2.5 Bé quấy khóc trong lúc bú

Do không lấy được đủ sữa hoặc phải tốn nhiều sức để bú, bé có thể trở nên cáu gắt, khó chịu, quấy khóc hoặc liên tục bỏ bú giữa chừng. Đây là dấu hiệu mẹ không nên bỏ qua khi theo dõi quá trình bú của con.

2.6 Bé tăng cân chậm hoặc không tăng cân

Bú sai khớp ngậm kéo dài có thể khiến bé không nhận đủ dinh dưỡng từ sữa mẹ. Hệ quả là trẻ tăng cân chậm, không đạt các mốc phát triển theo độ tuổi hoặc thường xuyên có biểu hiện đói sau khi bú.

2.7 Bé bú xong vẫn đòi bú tiếp

Sau khi kết thúc cữ bú, bé vẫn mút tay, quay đầu tìm ti hoặc đòi bú lại chỉ sau thời gian ngắn. Điều này cho thấy bé có thể chưa nhận đủ sữa do khớp ngậm chưa đúng và việc bú chưa thực sự hiệu quả.

2.8 Mẹ thường xuyên bị căng tức ngực hoặc tắc tia sữa

Khi bé bú không hiệu quả, lượng sữa trong bầu ngực không được lấy ra hết. Sữa tồn đọng lâu ngày có thể gây căng tức ngực, tắc tia sữa, nổi cục cứng hoặc thậm chí dẫn đến viêm tuyến vú nếu không được xử lý kịp thời.

3. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bú sai khớp ngậm

Bú sai khớp ngậm có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Tư thế cho bú không đúng: Bé không được đặt đúng tư thế khiến miệng khó ngậm sâu vào quầng vú.
• Bé há miệng chưa đủ rộng: Bé chỉ ngậm phần đầu ti thay vì ngậm cả núm vú và quầng vú.
• Ngực mẹ quá căng sữa: Bầu ngực căng cứng khiến bé khó ngậm bắt vú đúng cách.
• Đầu ti mẹ quá lớn, phẳng hoặc tụt: Làm bé gặp khó khăn khi tạo khớp ngậm sâu.
• Cho bé bú bình quá sớm: Bé có thể bị nhầm lẫn giữa cách bú bình và bú mẹ.
• Bé sinh non hoặc phản xạ bú yếu: Khả năng phối hợp động tác ngậm, mút và nuốt sữa chưa hoàn thiện.
• Bé bị dính thắng lưỡi: Hạn chế cử động của lưỡi, ảnh hưởng đến khả năng ngậm bắt vú.
• Mẹ đưa ti vào miệng bé quá sớm: Khi bé chưa há miệng đủ rộng sẽ dễ hình thành khớp ngậm nông.
• Bé buồn ngủ hoặc mệt mỏi khi bú: Trẻ không đủ tỉnh táo để ngậm bắt vú đúng cách.
• Thiếu sự hướng dẫn trong những ngày đầu sau sinh: Mẹ và bé chưa quen với việc bú mẹ nên dễ xảy ra tình trạng bú sai khớp ngậm.

4. Hướng dẫn cách cho bé bú đúng khớp ngậm

Nếu phát hiện bé bú sai khớp ngậm, mẹ nên điều chỉnh sớm để giúp bé bú hiệu quả hơn và hạn chế các vấn đề như đau đầu ti hay tắc tia sữa. Dưới đây là cách giúp bé bú đúng khớp ngậm:

4.1 Chuẩn bị tư thế cho bú đúng

Khi cho bé bú, mẹ nên chọn tư thế thoải mái, giữ đầu, cổ và thân bé nằm trên cùng một đường thẳng. Bụng bé áp sát vào bụng mẹ, đầu bé hướng thẳng về phía núm vú để dễ dàng ngậm bắt vú đúng cách. Mẹ nên đưa bé đến gần ngực thay vì cúi người về phía bé.

>> Xem thêm: Làm sao để bé bú bình được nhiều? Cách tập cho bé bú bình hiệu quả

4.2 Cách giúp bé há miệng rộng

Trước khi cho bé ngậm ti, mẹ có thể dùng núm vú chạm nhẹ vào môi trên hoặc đầu mũi của bé để kích thích phản xạ tìm ti. Khi bé mở miệng thật rộng như đang ngáp, mẹ nhanh chóng đưa bé áp sát vào ngực để bé ngậm sâu cả núm vú và quầng vú.

4.3 Đưa bé vào vú thay vì đưa vú vào bé

Thay vì cố gắng nhét đầu ti vào miệng bé, mẹ nên giữ bé sát người và đưa bé đến gần bầu ngực. Đồng thời hướng núm vú lên phía vòm miệng của bé, giúp môi dưới ôm sát quầng vú và cằm chạm vào ngực mẹ. Đây là cách giúp bé tạo khớp ngậm sâu và bú hiệu quả hơn.

4.4 Cách tháo khớp ngậm và cho bé ngậm lại khi sai

Nếu bé ngậm sai khiến mẹ đau hoặc bú không hiệu quả, mẹ không nên kéo bé ra khỏi ngực đột ngột. Hãy nhẹ nhàng đưa ngón tay út sạch vào khóe miệng bé để ngắt lực hút, sau đó từ từ đưa bé ra khỏi ngực. Tiếp theo, điều chỉnh lại tư thế và cho bé ngậm lại khi bé đã há miệng đủ rộng.

4.5 Lưu ý khi cho bé bú bình

Nếu bé sử dụng bình sữa, cha mẹ cũng cần chú ý để hạn chế hình thành thói quen ngậm sai:

• Chọn núm ti phù hợp với độ tuổi và lực bú của bé.
• Giữ bình sữa nghiêng để sữa luôn đầy trong núm ti, hạn chế bé nuốt hơi.
• Đảm bảo môi bé bám kín quanh núm ti và không để sữa rò rỉ ra ngoài khi bú.
• Quan sát nhịp bú của bé để điều chỉnh tốc độ dòng sữa phù hợp.

>> Xem thêm: Đầu ti bị phồng rộp khi hút sữa do đâu? cách xử lý tại nhà

Nhận biết sớm các dấu hiệu bú sai khớp ngậm và điều chỉnh kịp thời sẽ giúp bé bú hiệu quả hơn, nhận đủ dinh dưỡng từ sữa mẹ và phát triển khỏe mạnh. Đồng thời, mẹ cũng có thể hạn chế tình trạng đau đầu ti, nứt cổ gà hay tắc tia sữa trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu đã điều chỉnh nhiều lần nhưng bé vẫn bú khó khăn, mẹ nên tìm đến chuyên gia tư vấn sữa mẹ hoặc bác sĩ để được hỗ trợ, đảm bảo bé có một khởi đầu thuận lợi ngay từ những tháng đầu đời.