Mất sữa 1 bên có lấy lại được không? Cách kích sữa hiệu quả

Sau sinh, không ít mẹ nhận thấy một bên ngực vẫn căng sữa đều đặn trong khi bên còn lại ngày càng ít sữa hoặc gần như ngừng tiết sữa. Điều này khiến nhiều mẹ lo lắng rằng nguồn sữa đã mất sẽ không thể phục hồi. Vậy mất sữa 1 bên có lấy lại được không? Nguyên nhân do đâu và cần làm gì để kích sữa trở lại? Bài viết dưới đây Moaz Eco sẽ giúp mẹ hiểu rõ tình trạng này và áp dụng những giải pháp hiệu quả để duy trì nguồn sữa cho bé.

Mục lục

1. Mất sữa 1 bên có lấy lại được không?

Mất sữa 1 bên không đồng nghĩa với việc mẹ mất sữa vĩnh viễn. Trong đa số trường hợp, nguồn sữa vẫn có thể được phục hồi nếu nguyên nhân được xác định sớm và mẹ kiên trì thực hiện các biện pháp kích sữa phù hợp. Khả năng lấy lại sữa phụ thuộc vào tình trạng tuyến sữa, thời gian mất sữa và mức độ kích thích bầu ngực trong quá trình cho con bú.

>> Xem thêm: Nguyên nhân trẻ quấy khóc khi bú bình và cách khắc phục hiệu quả

Những trường hợp có khả năng phục hồi cao bao gồm:

Mẹ giảm số lần cho bé bú ở một bên ngực khiến lượng sữa giảm dần theo cơ chế cung – cầu.
Hút sữa không đều hoặc thường xuyên bỏ cữ hút ở một bên ngực.
Bé có thói quen chỉ bú một bên, làm bên còn lại ít được kích thích tiết sữa.
Mất sữa tạm thời sau khi bị tắc tia sữa nhưng chưa gây tổn thương tuyến sữa.
Mẹ bị căng thẳng, thiếu ngủ hoặc thay đổi sinh hoạt khiến lượng sữa giảm trong thời gian ngắn.

Ngược lại, việc phục hồi sữa có thể khó khăn hơn nếu tuyến sữa đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những trường hợp viêm tuyến vú kéo dài, tổn thương mô tuyến sữa hoặc từng thực hiện các phẫu thuật ngực liên quan đến tuyến vú có thể làm giảm khả năng sản xuất sữa. Tuy nhiên, ngay cả trong những trường hợp này, nhiều mẹ vẫn có thể cải thiện lượng sữa nhờ sự hỗ trợ của bác sĩ và chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ.

Thời gian để sữa về lại không giống nhau ở mỗi người. Nếu nguyên nhân xuất phát từ việc giảm kích thích bú hoặc hút sữa không đều, mẹ có thể nhận thấy lượng sữa cải thiện sau khoảng 1–2 tuần. Với những trường hợp mất sữa kéo dài hoặc liên quan đến các vấn đề sức khỏe của tuyến vú, quá trình phục hồi có thể mất từ 3–6 tuần hoặc lâu hơn tùy cơ địa. Điều quan trọng là mẹ cần duy trì việc cho bé bú hoặc hút sữa thường xuyên để kích thích cơ thể sản xuất sữa trở lại.

2. Nguyên nhân khiến một bên ngực bị mất sữa

>> Xem thêm: 10 lợi ích tuyệt vời khi nuôi con bằng sữa mẹ

Mất sữa 1 bên có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

Bé chỉ bú một bên ngực: Nếu bé có xu hướng thích bú một bên ngực hơn hoặc từ chối bên còn lại, tuyến sữa ở bên ít được bú sẽ nhận ít kích thích hơn. Theo thời gian, cơ thể sẽ giảm sản xuất sữa ở bên đó do nhu cầu bú giảm.
Hút sữa lệch bên hoặc thường xuyên bỏ cữ: Khi mẹ hút sữa không đều giữa hai bên hoặc thường xuyên bỏ cữ hút ở một bên ngực, cơ thể sẽ hiểu rằng bên đó không cần sản xuất nhiều sữa. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến lượng sữa giảm dần rồi dẫn đến mất sữa một bên.
Tắc tia sữa kéo dài: Tắc tia sữa làm sữa không thể lưu thông và thoát ra ngoài bình thường. Nếu tình trạng này kéo dài mà không được xử lý kịp thời, các nang sữa sẽ hoạt động kém hiệu quả hơn, khiến lượng sữa giảm đáng kể hoặc mất sữa tạm thời.
Viêm tuyến vú: Viêm tuyến vú không chỉ gây đau, sưng và khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của tuyến sữa. Những trường hợp viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần có thể làm suy giảm khả năng sản xuất sữa ở bên ngực bị ảnh hưởng.
Áo ngực quá chật hoặc chèn ép bầu ngực: Việc mặc áo ngực không phù hợp, quá chật hoặc thường xuyên tạo áp lực lên bầu ngực có thể cản trở lưu thông sữa và làm tăng nguy cơ tắc tia sữa. Lâu dần, lượng sữa ở bên ngực bị chèn ép có thể giảm xuống đáng kể.
Căng thẳng, thiếu ngủ sau sinh: Stress kéo dài và tình trạng thiếu ngủ thường gặp ở mẹ sau sinh có thể ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa. Khi cơ thể mệt mỏi, hormone oxytocin và prolactin – hai hormone quan trọng trong việc sản xuất và tiết sữa – có thể hoạt động kém hiệu quả hơn.
Nội tiết tố thay đổi: Sự thay đổi nội tiết sau sinh, trong thời kỳ kinh nguyệt trở lại hoặc khi sử dụng một số loại thuốc nội tiết có thể ảnh hưởng đến lượng sữa mẹ. Ở một số trường hợp, sự thay đổi này khiến lượng sữa ở một bên ngực giảm nhiều hơn bên còn lại.

3. Cách lấy lại sữa đã mất ở một bên ngực

Trong nhiều trường hợp, mẹ hoàn toàn có thể kích sữa trở lại nếu kiên trì thực hiện đúng phương pháp. Dưới đây là những cách giúp phục hồi nguồn sữa ở bên ngực bị mất sữa hiệu quả:

3.1 Cho bé bú bên mất sữa trước

Mỗi cữ bú, mẹ nên ưu tiên cho bé bú ở bên ngực ít sữa hoặc mất sữa trước. Khi đói, bé thường bú mạnh và hiệu quả hơn, giúp kích thích các dây thần kinh tại đầu ti gửi tín hiệu đến não bộ để tăng sản xuất hormone prolactin và oxytocin. Đây là hai hormone đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất và tiết sữa.

3.2 Tăng tần suất hút sữa

Bên cạnh việc cho bé bú trực tiếp, mẹ nên tăng số lần hút sữa ở bên ngực bị mất sữa để tạo thêm kích thích cho tuyến sữa. Nhiều chuyên gia khuyến nghị mẹ duy trì hút sữa khoảng 8–12 lần mỗi ngày, kể cả vào ban đêm nếu có thể.

Ngoài ra, mẹ có thể áp dụng phương pháp Power Pumping để mô phỏng giai đoạn bé bú tăng cữ. Cách này giúp cơ thể nhận tín hiệu rằng nhu cầu sữa đang tăng lên và từ đó thúc đẩy quá trình sản xuất sữa hiệu quả hơn.

3.3 Massage và chườm ấm trước khi hút

Trước khi cho bé bú hoặc hút sữa, mẹ nên chườm ấm bầu ngực trong vài phút kết hợp massage nhẹ nhàng theo chuyển động tròn từ ngoài vào trong. Việc này giúp tăng lưu thông máu, hỗ trợ sữa lưu thông tốt hơn và kích thích phản xạ xuống sữa, đặc biệt hữu ích với những mẹ từng bị tắc tia sữa.

3.4 Da kề da với bé

Tiếp xúc da kề da giữa mẹ và bé là một trong những cách tự nhiên giúp tăng tiết sữa. Khi ôm bé sát vào ngực, cơ thể mẹ sẽ tăng sản xuất hormone oxytocin, hỗ trợ phản xạ tiết sữa và giúp bé bú hiệu quả hơn. Mẹ nên dành thời gian bế bé da kề da mỗi ngày, đặc biệt trước các cữ bú.

3.5 Đảm bảo chế độ dinh dưỡng và nước uống

Để phục hồi nguồn sữa, mẹ cần xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng với các nhóm thực phẩm giàu đạm, vitamin và khoáng chất. Đồng thời, cần uống đủ nước mỗi ngày để cơ thể có đủ nguyên liệu cho quá trình sản xuất sữa. Một số thực phẩm lợi sữa như yến mạch, các loại đậu, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt cũng có thể được bổ sung hợp lý vào thực đơn.

3.6 Ngủ nghỉ và giảm căng thẳng

Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ có thể làm giảm hoạt động của các hormone liên quan đến quá trình tiết sữa. Vì vậy, mẹ nên tranh thủ nghỉ ngơi khi bé ngủ, hạn chế áp lực tâm lý và nhờ người thân hỗ trợ chăm sóc bé khi cần thiết. Một tinh thần thoải mái cùng giấc ngủ đủ chất lượng sẽ góp phần giúp nguồn sữa phục hồi nhanh hơn.

4. Cách cân bằng lượng sữa giữa hai bên ngực

Nếu nhận thấy lượng sữa giữa hai bên ngực chênh lệch đáng kể, mẹ có thể áp dụng những cách sau để giúp nguồn sữa dần cân bằng hơn:

Luân phiên bên ngực bắt đầu ở mỗi cữ bú.
Ưu tiên cho bé bú bên ngực ít sữa trước.
Đảm bảo bé bú ở cả hai bên ngực trong mỗi cữ.
Theo dõi thời gian bú để tránh tình trạng bé chỉ bú một bên.
Hút sữa thêm ở bên ngực ít sữa sau khi bé bú xong.
Tăng số lần kích thích cho bên ngực ít sữa bằng máy hút sữa hoặc cho bé bú trực tiếp.
Duy trì lịch hút sữa và cho bé bú đều đặn mỗi ngày.
Tránh bỏ cữ bú hoặc cữ hút sữa kéo dài.
Làm trống bầu ngực thường xuyên để kích thích cơ thể sản xuất sữa.
Kết hợp massage bầu ngực nhẹ nhàng để hỗ trợ lưu thông sữa hiệu quả hơn.

Việc cân bằng lượng sữa giữa hai bên ngực cần thời gian và sự kiên trì. Mẹ không nên quá lo lắng nếu kết quả chưa thấy ngay, bởi lượng sữa thường sẽ cải thiện dần khi cả hai bên ngực được kích thích đều đặn.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh bú ít phải làm sao? tìm hiểu nguyên nhân và cách xử lý an toàn

Như vậy, câu trả lời cho thắc mắc mất sữa 1 bên có lấy lại được không là có trong nhiều trường hợp nếu mẹ phát hiện sớm và kích sữa đúng cách. Việc duy trì cho bé bú, hút sữa đều đặn và chăm sóc sức khỏe tốt sẽ giúp tăng khả năng phục hồi nguồn sữa. Nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.