Tắc tuyến lệ là một trong những tình trạng mà trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể gặp phải. Mặc dù thường không gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng khi ba mẹ chăm sóc tốt, nhưng nếu không có biện pháp quan tâm xử lý đúng cách thì sẽ để lại những nguy hại như bị kích ứng, nhiễm trùng. Vì thế, gia đình cần có những biện pháp xử lý kịp thời. Một số mẹo chữa tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh được chia sẻ tại đây sẽ hỗ trợ ba mẹ trong quá trình bảo vệ đôi mắt của con.
Mục lục
1. Tắc tuyến lệ là gì và vì sao trẻ sơ sinh hay gặp?
Tắc tuyến lệ còn được gọi là tắc tuyến lệ đạo, là bệnh lý xảy ra khi hệ thống ống dẫn nước mắt bị tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn, gây ra triệu chứng chảy nước mắt sống, kích thích hoặc bị nhiễm trùng mạn tính.

Theo verywellhealth.com, khoảng 30% trẻ sơ sinh gặp tình trạng tắc tuyến lệ bẩm sinh, nhưng sẽ tự khỏi khi được 1 tuổi. Mặc dù vậy nếu không được quan tâm chăm sóc đúng cách, các triệu chứng có thể diễn biến phức tạp và để lại hậu quả đáng lo ngại cho trẻ.
Trẻ sơ sinh cũng thường gặp phải tình trạng tắc tuyến lệ là do những nguyên nhân như sau:
- Tắc nghẽn tuyến lệ bẩm sinh: Xảy ra ở những trẻ sơ sinh có hệ thống thoát nước mắt không phát triển đầy đủ hoặc có một ống gặp vấn đề bất thường.
- Trẻ bị nhiễm trùng hoặc bị viêm mắt: Ví dụ như tình trạng nhiễm trùng mãn tính, viêm mắt, có thể làm cho hệ thống dẫn lưu nước mắt hoặc mũi bị tắc.
- Sự phát triển bất thường của hộp sọ và khuôn mặt: Triệu chứng này được gọi là craniofacial bất thường, ví dụ như hội chứng Down, làm tăng khả năng tắc nghẽn của ống dẫn nước mắt.
- Gặp các chấn thương gần mũi hoặc tại mũi, có thể làm tắc ống dẫn nước mắt, gây ra bệnh tắc tuyến lệ.
- Polyp mũi là mẩu thịt thừa, hình thành từ niêm mạc mũi khi bị viêm mũi dị ứng, chèn ép hệ thống dẫn lưu nước mắt, nên bị tắc tuyến lệ.
- Các khối u gây ra tình trạng tắc nghẽn tuyến lệ trong đó có U nang hoặc sỏi.
2. Triệu chứng tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh

Ba mẹ cần chú ý rằng những triệu chứng của tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh có thể giống như nhiễm trùng mắt, ví dụ đau mắt đỏ. Những dấu hiệu đầu tiên sẽ xuất hiện vài ngày hoặc vài tuần đầu tiên của cuộc đời trẻ sơ sinh, có thể bao gồm:
Bị chảy nước mắt liên tục làm cho mắt trẻ luôn có vẻ ẩm hơn. Cần điều trị kịp thời để tránh dẫn tới các biến chứng như nhiễm trùng mắt, viêm mắt hoặc bị chảy nước mắt liên tục không dừng.
Bé thường xuyên dụi mắt, làm cho mí mắt sưng và đỏ nhẹ.
Hai mí mắt dính vào nhau
Mắt đóng ghèn và có thể có mủ
Ngoài ra ba mẹ cũng cần chú ý rằng có những trường hợp bé bị tắc tuyến lệ một phần, nên khó nhận diện. Chỉ có thể phát hiện ra nếu thấy triệu chứng trẻ chảy nhiều nước mắt hoặc nghẹt mũi, như khi bị cảm lạnh.
3. Trẻ sơ sinh bị tắc tuyến lệ phải làm sao? Tại sao nên xử trí sớm
Đa phần trẻ sơ sinh bị tắc tuyến lệ sẽ tự khỏi mà không cần điều trị, do tuyến lệ có khả năng tự thông cao trong thời gian này. Vì thế, các bác sĩ thường xuyên ba mẹ chỉ cần chú ý quan tâm và theo dõi tình trạng sức khỏe của bé cẩn thận, để có những biện pháp can thiệp khi cần thiết.

Tuy nhiên, nếu không chú ý kỹ lưỡng thì có thể bỏ qua những dấu hiệu nguy hiểm, thậm chí được phát triển từ các triệu chứng bình thường. Ví dụ như nếu trẻ bị chảy nước mắt liên tục thì điểm tắc nghẽn có thể nằm ở bất kỳ vị trí nào, từ điểm lệ đến lệ quản. Nên nếu bố mẹ không xử lý kịp thời, để tình trạng này kéo dài sẽ gây ứ đọng nước mắt tại vị trí túi lệ. Sau đó sẽ là tình trạng viêm túi lệ, nhiễm trùng tuyến lệ, tắc lệ đạo có mủ ở trẻ.
Vì thế, cha mẹ cần chú ý vệ sinh sạch sẽ mắt của trẻ bị tắc tuyến lệ bẩm sinh mỗi ngày. Việc này có tác dụng phòng ngừa viêm kết mạc bội nhiễm, giảm nguy cơ viêm túi lệ và các ống dẫn nước mắt. Ngoài ra ba mẹ cũng có thể đưa trẻ đi khám sớm để kịp thời được chẩn đoán, phát hiện và loại trừ trường hợp bị tổn thương ở giác mạc, glocom, quặm bẩm sinh ở trẻ.
4. Mẹo chữa tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh tại nhà
Gia đình cùng bác sĩ có thể căn cứ vào nguyên nhân bị tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh cùng với mức độ ảnh hưởng để quyết định những phương pháp xử lý phù hợp. Dưới đây là một số mẹo chữa tắc tuyến lệ mà ba mẹ có thể áp dụng tại nhà.

4.1 Massage tuyến lệ
Đây là biện pháp có tác dụng hỗ trợ mở ống lệ mũi, tạo điều kiện để nước mắt lưu thông bình thường. Mỗi ngày cần thực hiện 2 – 3 lần và mỗi lần lặp đi lặp lại động tác massage tuyến lệ khoảng 5 – 10 lần một cách nhẹ nhàng. Ba mẹ duy trì đều đặn sẽ giúp làm thông đường thoát nước mắt và giảm tình trạng tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh.
Lưu ý là trước khi bắt đầu massage cho trẻ, ba mẹ cần phải rửa tay thật sạch để không làm vi khuẩn xâm nhập vào mắt trẻ. Cách thực hiện là đặt ngón tay trỏ hoặc ngón giữa vào vị trí ống lệ bị tắc ngay cạnh mũi rồi nhấn nhẹ và giữ khoảng 5 giây. Cuối cùng, ba mẹ di chuyển ngón tay theo chuyển động tròn hướng từ góc mắt ra ngoài.
4.2 Vệ sinh mắt hàng ngày
Cách này có thể giúp loại bỏ vi khuẩn, chất nhầy ở mắt trẻ. Ngoài ra đây cũng là biện pháp ngăn ngừa nhiễm trùng cho trẻ bị tắc tuyến lệ. Mỗi ngày cần thực hiện 2 – 3 lần hoặc vệ sinh ngay nếu phát hiện mắt trẻ có dấu hiệu ướt đẫm chất nhầy.
Ba mẹ sử dụng khăn sạch, tăm bông hoặc là bông gòn thấm nước ấm sạch để lau nhẹ nhàng vùng da quanh mắt bé, từ trong ra ngoài. Nếu như mắt bé xuất hiện chất nhầy hoặc có mủ cần phải dùng miếng bông gòn riêng hay khăn sạch riêng cho từng mắt để tránh lây nhiễm chéo.

Tăm bông em bé Moaz Eco được làm từ chất liệu cotton mềm mịn, thấm hút tốt, giúp vệ sinh nhẹ nhàng mà không gây tổn thương cho làn da nhạy cảm của bé. Sản phẩm không chứa clo, tuyệt đối an toàn và không gây kích ứng, được nhiều ba mẹ tin tưởng lựa chọn để chăm sóc bé yêu mỗi ngày.
4.3 Dùng thuốc nhỏ mắt
Để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, loại bỏ vi khuẩn, ba mẹ có thể sử dụng thuốc kháng sinh để nhỏ mắt của trẻ. Lưu ý rằng không được tự ý mua thuốc mà phải có bác sĩ kê đơn.
Trước khi nhỏ thuốc cho bé, ba mẹ rửa tay thật sạch rồi dùng ngón tay kéo nhẹ mí mắt của trẻ và nhỏ thuốc theo liều lượng được chỉ định. Sau đó để trẻ nhắm mắt lại trong vài giây cho thuốc thấm đều.
Trong quá trình này, ba mẹ cần luôn chú ý đến những phản ứng của trẻ để biết thuốc có gây tác dụng phụ hay không. Nếu như xuất hiện các dấu hiệu kích ứng, ửng đỏ trên khu vực mắt trẻ thì phải liên hệ ngay với bác sĩ.
4.4 Can thiệp y tế
Trong trường hợp đã điều trị bằng thuốc khoảng 6 – 12 tháng nhưng tình trạng tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh vẫn không cải thiện thì gia đình cần có những biện pháp can thiệp y tế như là:
Thông ống lệ
Đặt ống thông vào ống lệ
Thực hiện phẫu thuật để mở đường dẫn mới giúp nước mắt lưu thông
5. Một số biện pháp phòng tránh tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh
Để trẻ em không bị tắc tuyến lệ, ba mẹ cần chú ý một số vấn đề như sau, giúp phòng ngừa tình trạng tắc tuyến lệ:
Không để bé dụi mắt, chà tay vào mắt thường xuyên.
Hạn chế để trẻ tiếp xúc với người bị viêm kết mạc hoặc đang bị nhiễm trùng mắt.
Nếu thực hiện thủ thuật massage ống dẫn lưu của bé thì ba mẹ phải rửa tay sạch sẽ.
Không hút thuốc hay để người đang hút thuốc bên cạnh bé.
Trên đây là một số mẹo chữa tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh mà ba mẹ có thể áp dụng cũng như lắng nghe bác sĩ tư vấn. Hy vọng những biện pháp này giúp ba mẹ phòng ngừa và xử lý tình trạng tắc tuyến lệ ở trẻ hiệu quả, an toàn.
