Có nên lấy ráy tai cho trẻ 3 tháng tuổi? Cách làm an toàn

Không ít ba mẹ băn khoăn có nên lấy ráy tai cho trẻ 3 tháng tuổi hay không, vì bé còn rất non nớt và nhạy cảm. Tuy nhiên, nếu để ráy tai quá nhiều thì có thể gây viêm tai, giảm khả năng nghe, tạo cảm giác khó chịu, thậm chí là viêm nhiễm ống tai. Vậy giải pháp phù hợp nhất mà ba mẹ nên áp dụng là gì? Những chia sẻ sau đây sẽ giúp các ông bố bà mẹ có được cách làm phù hợp, an toàn nhất.

1. Vì sao không nên lấy ráy tai cho trẻ thường xuyên?

Ráy tai (hay còn gọi là cerumen) là một chất sáp tự nhiên được cơ thể tiết ra để bảo vệ ống tai, ngăn vi khuẩn, bụi bẩn và các tác nhân gây hại xâm nhập vào bên trong. Ráy tai giúp ngăn bụi bẩn, vi khuẩn và các dị vật nhỏ lọt sâu vào trong tai. Nhờ cấu tạo đặc biệt, ráy tai có thể bẫy các hạt bụi và vi khuẩn, sau đó tự khô và rơi ra ngoài theo cơ chế tự làm sạch của tai.

Nhưng nếu ráy tai quá nhiều có thể gây viêm tai, giảm khả năng nghe, tạo cảm giác khó chịu, thậm chí là viêm nhiễm ống tai. Một số trường hợp khác có thể gây ù tai, nghe thấy tiếng lùng bùng trong tai, hoặc là khiến cho chảy dịch hôi, chảy mủ ra từ tai. Trường hợp nặng hơn là gây chóng mặt và thậm chí là nóng sốt. Đó là lý do nhiều cha mẹ nghĩ rằng ráy tai là “chất bẩn” và cần loại bỏ thường xuyên.

Tuy nhiên, theo như những tác dụng của ráy tai thì đây lại là một chất đóng vai trò như một lớp bảo vệ tự nhiên cho ống tai. Vì thế, có thể thấy rằng ráy tai vừa có lợi vừa có hại, nên ba mẹ cần phải có biện pháp xử lý phù hợp.

Đối với trẻ sơ sinh, hệ miễn dịch và cấu trúc tai chưa hoàn thiện, việc thường xuyên can thiệp để lấy ráy tai có thể gây hại nhiều hơn lợi. Nếu lấy ráy tai thường xuyên, nhất là bằng các vật cứng, có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn thay vì lấy ra ngoài, gây bít tắc và ảnh hưởng thính lực của trẻ.

Ngoài ra, ống tai của trẻ 3 tháng tuổi rất nhỏ, thành tai mỏng và nhạy cảm. Chỉ một va chạm nhẹ cũng có thể gây trầy xước, nhiễm trùng hoặc thậm chí tổn thương màng nhĩ.

Chính vì vậy, các chuyên gia tai mũi họng khuyến cáo cha mẹ không nên tự ý lấy ráy tai cho bé quá thường xuyên. Thay vào đó, cần phải sử dụng những dụng cụ thích hợp, vệ sinh một cách nhẹ nhàng và chỉ nên làm khi đã có nhiều ráy tai.

2. Có nên lấy ráy tai cho trẻ 3 tháng tuổi?

Nhiều ba mẹ vẫn phân vân rằng: Có nên lấy ráy tai cho trẻ 3 tháng tuổi? thì câu trả lời là CÓ. Mặc dù không nên tự ý lấy ráy tai cho bé quá thường xuyên, nhưng ba mẹ vẫn nên thực hiện các biện pháp vệ sinh, loại bỏ ráy tai cho bé 3 tháng tuổi khi thật sự cần thiết và tốt hơn hết là nên do bác sĩ chuyên khoa thực hiện.

Trong đa số trường hợp, ráy tai của trẻ sơ sinh sẽ tự rơi ra ngoài mà không cần can thiệp. Tuy nhiên, vẫn có một số tình huống cha mẹ cần chú ý và đưa bé đi khám:

Ráy tai tích tụ quá nhiều, tạo thành nút cứng gây bít tắc ống tai.

Bé có biểu hiện khó chịu, hay dụi tai, quấy khóc khi bú.

Xuất hiện dấu hiệu nghe kém, phản ứng chậm với âm thanh.

Tai bé có mùi hôi, chảy dịch vàng hoặc dịch mủ.

Tai bị sưng đỏ, đau hoặc nghi ngờ có dị vật.

Nếu không thuộc những trường hợp trên, cha mẹ có thể để ráy tai tự bong ra. Trong giai đoạn này, việc vệ sinh nên giới hạn ở vùng vành tai, tuyệt đối không đưa dụng cụ vào sâu bên trong ống tai. Trong trường hợp muốn lấy ráy tai cần được xử lý bằng những dụng cụ chuyên dụng, phù hợp với tai của bé.

3. Cách lấy ráy tai cho trẻ an toàn tại nhà

Nếu sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ và xác định ráy tai không quá sâu, cha mẹ có thể hỗ trợ vệ sinh tai bé tại nhà với các bước an toàn sau:

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ

Hãy chuẩn bị một miếng gạc mềm hoặc khăn bông sạch, một chậu nước ấm (khoảng 37–38°C), và nếu cần, có thể dùng dung dịch nhỏ tai dành cho trẻ sơ sinh (theo chỉ định bác sĩ). Ngoài ra, có thể chuẩn bị những loại tăm bông chuyên dụng, với 1 đầu được thiết kế để lấy dị vật còn đầu kia có thể xoắn lấy dị vật hay là những chất lỏng, dịch mủ. Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng tuyệt đối không dùng tăm bông loại đầu to hoặc các vật sắc nhọn.

Bước 2: Giữ bé nằm cố định

Trẻ 3 tháng tuổi rất hay cử động nên ba mẹ cần cố định bé an toàn. Ba mẹ có thể để bé nằm nghiêng trên giường, một tay nhẹ nhàng giữ đầu bé, hoặc nhờ một người khác bế bé trong tư thế ổn định.

Bước 3: Vệ sinh vùng ngoài tai

Dùng gạc mềm hoặc khăn bông thấm nước ấm, vắt khô, nhẹ nhàng lau vùng vành tai và phía ngoài ống tai. Động tác cần nhẹ nhàng, không xoáy sâu vào trong.

Bước 4: Làm mềm ráy tai

Nếu ráy tai khô cứng và bám chặt, cha mẹ có thể nhỏ 1–2 giọt dung dịch nhỏ tai chuyên dụng cho trẻ (loại được bác sĩ khuyên dùng). Dung dịch này giúp làm mềm ráy tai, để ráy tự trôi ra ngoài trong vài ngày tiếp theo.

Bước 5: Lau sạch sau khi ráy bong ra

Sau khi ráy tai mềm và rơi ra ngoài, ba mẹ chỉ cần dùng khăn sạch lau nhẹ hoặc dùng tăm bông để vệ sinh nhẹ nhàng. Không cần cố gắng móc hết ráy bên trong, vì điều đó dễ gây tổn thương cho vùng tai của bé 3 tháng tuổi.

4. Một số lưu ý khi lấy ráy tai cho bé

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ 3 tháng tuổi khi vệ sinh tai, cha mẹ cần ghi nhớ:

Khi lấy ráy tai cho bé, hãy chọn tăm bông trẻ em làm từ chất liệu an toàn, thiết kế tiện lợi và dễ vệ sinh để bảo vệ tai bé.

Không dùng tăm bông đưa sâu vào ống tai, vì điều này đẩy ráy tai vào sâu hơn và có nguy cơ làm thủng màng nhĩ.

Không dùng dụng cụ kim loại, móc tai hay các vật nhọn.

Nếu bé có biểu hiện đau, quấy khóc dữ dội hoặc tai bị sưng đỏ, cần ngừng ngay và đưa bé đi khám.

Không nhỏ dầu ô-liu, dầu dừa hoặc các loại dầu khác vào tai bé khi chưa có chỉ định y tế.

Luôn rửa tay sạch trước và sau khi vệ sinh tai cho bé.

Tần suất vệ sinh tai hợp lý cho bé 3 tháng tuổi là khoảng 1-2 tuần/lần, chỉ lau bên ngoài tai.

Trong trường hợp ráy tai tích tụ nhiều và gây khó chịu, nên đưa bé đến bác sĩ tai mũi họng để được lấy ráy bằng dụng cụ chuyên dụng.

Việc lấy ráy tai cho trẻ 3 tháng tuổi cần được thực hiện hết sức cẩn trọng. Trong đa số trường hợp, ba mẹ không cần can thiệp sâu vì tai bé có cơ chế tự làm sạch tự nhiên. Chỉ khi ráy tai tích tụ nhiều, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng thính lực mới nên tiến hành, và tốt nhất nên để bác sĩ chuyên khoa thực hiện. Nếu vệ sinh tại nhà, ba mẹ nên chỉ lau phần ngoài tai bằng khăn sạch, sử dụng dung dịch nhỏ tai an toàn khi có hướng dẫn từ bác sĩ, và tránh tuyệt đối việc đưa vật vào sâu trong ống tai.