Có nên nắn chân cho trẻ sơ sinh không? Một số điều cần lưu ý

Nhiều cha mẹ và ông bà vẫn có thói quen nắn chân cho trẻ sơ sinh với mong muốn giúp đôi chân của bé sau này thẳng và đẹp hơn. Tuy nhiên, liệu quan niệm này có đúng dưới góc độ y khoa? Thực tế, hệ xương của trẻ sơ sinh còn rất non nớt và cần được chăm sóc đúng cách để phát triển khỏe mạnh. Trong bài viết dưới đây, Moaz Eco sẽ cùng cha mẹ giải đáp thắc mắc có nên nắn chân cho trẻ sơ sinh không, đồng thời chia sẻ những lưu ý quan trọng giúp bảo vệ hệ xương khớp và hỗ trợ bé phát triển toàn diện.

1. Có nên nắn chân cho trẻ sơ sinh không?

Nhiều cha mẹ và ông bà có thói quen nắn chân cho trẻ sơ sinh với mong muốn giúp đôi chân của bé sau này thẳng và đẹp hơn. Quan niệm này đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ và thường được thực hiện khi tắm hoặc massage cho bé. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhi khoa và chỉnh hình, hiện không có bằng chứng khoa học nào chứng minh việc nắn chân có thể làm thay đổi hình dạng hay cấu trúc xương của trẻ sơ sinh.

>> Xem thêm: Checklist cách chăm sóc trẻ sơ sinh trong tháng đầu đời từ a đến z

Thực tế, đa số trẻ mới sinh đều có chân hơi cong hoặc khép vào trong do tư thế co gập trong bụng mẹ suốt thai kỳ. Đây là hiện tượng chân cong sinh lý, hoàn toàn bình thường và sẽ dần cải thiện khi bé lớn lên, đặc biệt sau khi biết đứng và biết đi. Quá trình phát triển của hệ xương chịu ảnh hưởng chủ yếu bởi yếu tố di truyền, sụn tăng trưởng, chế độ dinh dưỡng và sự vận động tự nhiên của trẻ, chứ không phải do tác động nắn bóp từ bên ngoài.

Ngược lại, việc tự ý dùng lực để nắn hoặc kéo chân có thể khiến trẻ bị đau, khó chịu, thậm chí làm tổn thương mô mềm và các khớp còn non yếu. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo không nên nắn chân cho trẻ sơ sinh. Thay vào đó, cha mẹ chỉ cần đảm bảo chế độ dinh dưỡng phù hợp, bổ sung vitamin D theo hướng dẫn của bác sĩ, cho bé vận động đúng giai đoạn và đưa trẻ đi khám nếu nhận thấy chân cong bất thường hoặc không cải thiện theo thời gian.

2. Khi nào chân cong là bình thường, khi nào cần đi khám?

Ở hầu hết trẻ sơ sinh, chân hơi cong là hiện tượng sinh lý bình thường do tư thế co gập trong bụng mẹ. Tình trạng này thường xuất hiện đối xứng ở cả hai chân và sẽ dần cải thiện khi trẻ lớn lên, đặc biệt sau giai đoạn biết đứng và biết đi. Nếu bé vẫn phát triển bình thường, vận động linh hoạt và không có dấu hiệu đau hay hạn chế cử động, cha mẹ không cần quá lo lắng.

Tuy nhiên, nếu chân của trẻ có các dấu hiệu như cong lệch rõ rệt một bên, cong ngày càng nặng, không cải thiện theo thời gian, kèm đau, sưng, khập khiễng hoặc chậm biết đứng, biết đi, cha mẹ nên đưa bé đến bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc Chỉnh hình để được thăm khám. Việc phát hiện sớm nguyên nhân sẽ giúp điều trị hiệu quả và hạn chế ảnh hưởng đến khả năng vận động sau này.

Một số bệnh lý cần được chẩn đoán sớm bao gồm:

• Loạn sản khớp háng: Khớp háng phát triển không bình thường khiến chân không cân đối, hạn chế vận động hoặc dễ trật khớp nếu không được điều trị sớm.
• Còi xương: Thiếu vitamin D, canxi hoặc phốt pho có thể làm xương mềm, yếu và dẫn đến cong chân, chậm phát triển vận động.
• Chân vòng kiềng bệnh lý: Khác với cong chân sinh lý, tình trạng này thường kéo dài sau 2 tuổi hoặc ngày càng nghiêm trọng, cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân.
• Chân chữ X: Nếu xuất hiện quá sớm, quá nặng hoặc kéo dài sau độ tuổi phát triển bình thường, đây có thể là dấu hiệu của bất thường về xương khớp cần được theo dõi và điều trị.

Cha mẹ không nên tự chẩn đoán hoặc áp dụng các biện pháp nắn chân tại nhà khi nghi ngờ trẻ có bất thường. Đưa bé đi khám đúng thời điểm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân và có hướng can thiệp phù hợp nếu cần.

3. Cha mẹ nên chăm sóc chân cho trẻ như thế nào?

Để hỗ trợ hệ xương và chân của bé phát triển khỏe mạnh, cha mẹ nên áp dụng các cách chăm sóc dưới đây:

3.1 Không tự ý nắn hoặc kéo chân

Cha mẹ không nên dùng lực để nắn, kéo hay cố gắng chỉnh thẳng chân cho trẻ sơ sinh. Những tác động này không giúp thay đổi cấu trúc xương mà còn có thể gây đau, ảnh hưởng đến các khớp và mô mềm còn non yếu của bé.

3.2 Massage nhẹ nhàng đúng cách

Massage chân đúng kỹ thuật có thể giúp bé thư giãn, tăng cường lưu thông máu và tạo sự gắn kết giữa cha mẹ với con. Khi massage, chỉ nên thực hiện các động tác vuốt nhẹ nhàng theo hướng dẫn của chuyên gia, tuyệt đối không kết hợp với động tác nắn hoặc bẻ chân.

>> Xem thêm: Thóp trẻ sơ sinh như thế nào là bình thường? Một số lưu ý cho mẹ

3.3 Bổ sung vitamin D và canxi theo hướng dẫn

Vitamin D và canxi là những dưỡng chất quan trọng đối với sự phát triển của hệ xương. Trẻ cần được bú mẹ hoặc bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, đồng thời sử dụng vitamin D theo chỉ định của bác sĩ để giảm nguy cơ còi xương và hỗ trợ xương phát triển khỏe mạnh.

3.4 Khuyến khích bé vận động đúng giai đoạn

Cha mẹ nên tạo điều kiện để trẻ vận động phù hợp với từng mốc phát triển như lẫy, bò, đứng và đi. Không nên cho bé tập đứng hoặc tập đi quá sớm vì có thể gây áp lực lên hệ xương khớp chưa phát triển hoàn thiện.

3.5 Khám sức khỏe định kỳ

Đưa trẻ đi khám sức khỏe định kỳ giúp theo dõi sự phát triển của hệ xương khớp và phát hiện sớm các bất thường nếu có. Nếu nhận thấy chân bé cong không đối xứng, ngày càng nặng hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường khác, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn kịp thời.

4. Có nên massage chân cho bé mỗi ngày?

>> Xem thêm: Cách massage bụng cho trẻ sơ sinh dễ đi ngoài

Câu trả lời là: Có, cha mẹ có thể massage chân cho trẻ sơ sinh mỗi ngày nếu thực hiện đúng cách và nhẹ nhàng. Massage giúp bé thư giãn, kích thích lưu thông máu, tăng sự gắn kết giữa cha mẹ và con, đồng thời hỗ trợ phát triển vận động. Tuy nhiên, massage chỉ nên thực hiện bằng các động tác vuốt nhẹ, không dùng lực để nắn, bẻ hay kéo chân với mục đích chỉnh dáng chân. Nếu trẻ có bất thường về xương khớp hoặc đang gặp chấn thương, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi massage.

Qua những chia sẻ trên, Moaz Eco hy vọng cha mẹ đã có câu trả lời cho thắc mắc có nên nắn chân cho trẻ sơ sinh. Theo các chuyên gia, cha mẹ không nên nắn chân cho trẻ sơ sinh vì phương pháp này không giúp xương phát triển thẳng hơn và còn có thể gây ảnh hưởng đến hệ xương khớp còn non yếu của bé. Thay vào đó, hãy chăm sóc trẻ đúng cách, theo dõi sự phát triển của chân và đưa bé đi khám nếu có dấu hiệu bất thường để đảm bảo con phát triển khỏe mạnh.