Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quý giá nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trong những tháng đầu đời. Tuy nhiên, không phải lúc nào mẹ cũng có thể cho con bú trực tiếp, đặc biệt với những mẹ đi làm sớm hoặc bận rộn công việc. Chính vì thế, biết cách bảo quản sữa mẹ chuẩn khoa học trở thành giải pháp tối ưu để bé vẫn nhận được nguồn dinh dưỡng hoàn hảo này. Vậy bảo quản sữa mẹ thế nào để giữ trọn dưỡng chất?
Mục lục
1. Nguyên tắc vàng khi bảo quản sữa mẹ
Trước khi tìm hiểu về từng phương pháp bảo quản, ba mẹ cần nắm rõ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo sữa giữ được chất lượng tốt nhất.
Thứ nhất, toàn bộ dụng cụ vắt và trữ sữa như máy hút sữa, bình, túi trữ, núm ti giả… phải được vệ sinh, tiệt trùng cẩn thận. Nếu dụng cụ còn vi khuẩn, sữa rất dễ bị nhiễm khuẩn và gây hại cho bé.

Thứ hai, mẹ cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi vắt sữa. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng vi khuẩn từ tay có thể lây sang sữa, làm giảm chất lượng dinh dưỡng.
Thứ ba, sữa mẹ sau khi vắt nên được bảo quản ngay, không để quá lâu ở ngoài môi trường. Đồng thời, mẹ nên ghi nhãn thời gian vắt lên mỗi bình hoặc túi sữa để thuận tiện theo dõi, dùng sữa cũ trước, rồi dùng sữa mới sau.
Cuối cùng, tuyệt đối không trộn sữa vừa vắt còn ấm với sữa đã được hút ra để giữ mát hoặc trữ đông từ trước. Vì điều này dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và làm hỏng sữa.
2. Hướng dẫn lưu trữ sữa mẹ sau khi vắt
Hiện nay có hai cách phổ biến để lưu trữ sữa mẹ là dùng túi trữ sữa chuyên dụng hoặc bằng bình trữ sữa (có thể làm từ nhựa, thủy tinh hoặc silicone). Mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm riêng, nên ba mẹ có thể lựa chọn tùy nhu cầu sử dụng:
2.1 Lưu trữ bằng túi trữ sữa
Túi trữ sữa là lựa chọn tiện lợi và tiết kiệm không gian cho các gia đình. Ba mẹ có thể sắp xếp gọn gàng túi trữ sữa vào trong tủ lạnh, giúp tiết kiệm diện tích lưu trữ.
Các loại túi chuyên dụng thường được làm từ nhựa an toàn, không chứa BPA, có khóa zip chống rò rỉ. Hơn nữa hiện nay có nhiều dòng túi trữ sữa với những dung tích khác nhau để ba mẹ lựa chọn và bảo quản sữa theo ml một cách tiện lợi.
Khi sử dụng túi để bảo quản sữa mẹ, gia đình cần chú ý những vấn đề quan trọng như sau:
- Chỉ đổ sữa vào khoảng 2/3 dung tích túi, vì sữa có thể nở ra khi đông.
- Ép hết không khí ra ngoài trước khi khóa miệng túi.
- Ghi rõ ngày, giờ vắt sữa lên túi để tiện theo dõi.
- Sắp xếp túi sữa khoa học, gọn gàng trong tủ đông để tiết kiệm chỗ và dễ rã đông sau này.

2.2 Lưu trữ bằng bình
Nếu muốn tái sử dụng nhiều lần và hạn chế rác thải nhựa, mẹ có thể chọn bình nhựa cao cấp hoặc bình thủy tinh chuyên dụng. Ưu điểm là an toàn, dễ vệ sinh và có thể hâm nóng trực tiếp. Tuy nhiên, nhược điểm là tốn nhiều diện tích hơn so với túi trữ. Khi lưu trữ bằng bình, mẹ nên:
Dùng bình có nắp kín để tránh sữa bị lẫn mùi từ thực phẩm khác trong tủ lạnh.
Không đổ đầy bình, để chừa khoảng trống cho sữa giãn nở khi đông lạnh.
Lựa chọn bình làm từ chất liệu an toàn, không chứa BPA, chịu nhiệt tốt.
3. Cách bảo quản sữa mẹ khi vắt ra
Để bảo quản sữa mẹ sau khi vắt ra, ba mẹ cần chú ý đến yếu tố nơi lưu trữ và nhiệt độ. Thông thường có thể lưu trữ ở nhiệt độ thường, ngăn mát tủ lạnh và ngăn đông, nhưng phải đáp ứng những điều kiện như sau:

3.1 Bảo quản ở nhiệt độ thường
Trong điều kiện nhiệt độ phòng dưới 25°C, sữa mẹ sau khi vắt có thể để tối đa 4 giờ. Nếu nhiệt độ môi trường nóng hơn (30 – 35°C), chỉ nên để tối đa 2 giờ. Vì vậy, nếu chưa có ý định cho bé bú ngay, mẹ nên bảo quản trong tủ lạnh để đảm bảo an toàn.
3.2 Bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh
Ngăn mát tủ lạnh là nơi lý tưởng để lưu trữ sữa mẹ trong ngắn hạn. Ở nhiệt độ 0 – 4°C, sữa có thể bảo quản được từ 3 đến 5 ngày. Mẹ nên đặt sữa ở khu vực bên trong tủ, tránh cất ở cánh cửa vì nhiệt độ nơi đó thường không ổn định.
Ngoài ra, không nên để sữa gần các thực phẩm có mùi nặng như cá, tỏi, hành, vì dễ khiến sữa bị ám mùi. Giải pháp tốt nhất là nên sử dụng tủ lạnh mini trữ sữa chuyên dụng cho các bé.
3.3 Cách bảo quản sữa mẹ sau khi vắt bằng cách trữ đông
Để lưu trữ lâu dài, mẹ có thể trữ đông sữa ở nhiệt độ -18°C hoặc thấp hơn. Trong ngăn đông của tủ lạnh thông thường, sữa có thể giữ được 3 – 6 tháng, còn trong tủ đông chuyên dụng, thời gian có thể kéo dài đến 12 tháng. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo mẹ nên dùng sữa đông trong vòng 3 tháng để đảm bảo dưỡng chất tốt nhất cho bé.
4. Cách rã đông và hâm nóng sữa mẹ
Sữa mẹ sau khi trữ đông cần được rã đông đúng cách để tránh mất dinh dưỡng. Có hai phương pháp rã đông an toàn:
Đặt túi/bình sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát tủ lạnh từ tối hôm trước, để sữa tan dần qua đêm.
Nếu cần dùng ngay, mẹ có thể sử dụng máy hâm sữa chuyên dụng, có chức năng rã đông và hâm nhanh, giúp sữa mẹ nhanh chóng đạt nhiệt độ phù hợp. Chú ý là chỉ nên lắc nhẹ bình để sữa hòa đều chất béo, tránh lắc mạnh vì có thể phá vỡ cấu trúc dinh dưỡng.
Lưu ý quan trọng: Ba mẹ không được hâm sữa bằng lò vi sóng vì nhiệt độ cao đột ngột dễ phá hủy kháng thể và làm sữa nóng không đều, có thể gây bỏng cho bé.

5. Một số lưu ý về cách bảo quản sữa mẹ
Để bảo quản sữa mẹ phù hợp, đảm bảo giữ nguyên vẹn hương vị cùng các thành phần dinh dưỡng, ba mẹ cần chú ý những vấn đề như sau:
Sữa mẹ sau khi rã đông chỉ nên dùng trong vòng 2 giờ và tuyệt đối không được cấp đông lại lần thứ hai.
Khi cho bé bú, nếu bé bú không hết lượng sữa đã hâm, phần còn lại nên bỏ đi, không lưu trữ lại.
Nếu phát hiện sữa có mùi lạ, vón cục hoặc đổi màu, mẹ nên bỏ ngay vì có thể sữa đã bị hỏng.
Luôn ưu tiên cho bé dùng sữa mẹ mới vắt trong ngày, chỉ dùng đến sữa trữ khi thật sự cần thiết.
Mẹ có thể chia sữa thành từng phần nhỏ (60 – 120ml) để tiện rã đông và tránh lãng phí.
Bảo quản sữa mẹ đúng cách là bước quan trọng giúp bé nhận được nguồn dinh dưỡng đầy đủ và an toàn ngay cả khi mẹ không thể cho bú trực tiếp. Xin mời ba mẹ tham khảo những hướng dẫn bảo quản như trên để biết cách thực hiện chính xác và hiệu quả.
>> Tham khảo: Túi trữ sữa nào tốt? Top 10 túi trữ sữa tốt được mẹ bỉm tin dùng
Hy vọng rằng với những hướng dẫn chi tiết trên, ba mẹ sẽ có thêm kinh nghiệm quý báu để bảo quản sữa khoa học và hiệu quả. Hãy bắt đầu áp dụng ngay hôm nay để bé yêu luôn được chăm sóc bằng dòng sữa mẹ tinh khiết, giàu kháng thể và dưỡng chất nhất.
