Làm cha mẹ, ai cũng mong con ăn ngon, khỏe mạnh và nhanh lớn. Thế nhưng, nhiều bậc phụ huynh lần đầu nuôi con nhỏ không khỏi hoang mang khi thấy lưỡi bé sơ sinh bị trắng, nhất là trong các tuần đầu đời. Tình trạng này có thể do cặn sữa tích tụ sau các cữ bú, hoặc cũng có thể là dấu hiệu của bệnh tưa lưỡi, một loại nhiễm nấm miệng phổ biến ở trẻ nhỏ. Nếu gặp phải, ba mẹ không nên vội vàng lo lắng. Đầu tiên hãy áp dụng cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh và quan sát tình hình, để quyết định có nên đưa bé đến gặp bác sĩ hay không.
Mục lục
1. Tại sao lưỡi trẻ sơ sinh bị trắng?
Tình trạng lưỡi bé sơ sinh bị trắng có thể xuất phát từ hai nguyên nhân chính: cặn sữa sau khi bú và nhiễm nấm gây tưa lưỡi.

Lưỡi trắng do sữa: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc bú bình. Sau khi bú, phần sữa còn sót lại bám vào lưỡi, tạo thành một lớp mỏng trắng đục. Lớp này thường dễ lau sạch, không gây khó chịu và không kèm theo biểu hiện bất thường.
Lưỡi trắng do tưa lưỡi: Tưa lưỡi là tình trạng nhiễm nấm miệng (chủ yếu là nấm candida albicans), thường gặp ở trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch yếu. Dấu hiệu là các mảng trắng dày, bám chặt, có thể lan ra nướu, môi và má trong. Khác với cặn sữa, các mảng tưa không dễ lau sạch, bé có thể quấy khóc, bỏ bú do đau rát.
Việc phân biệt chính xác nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ chọn đúng phương pháp làm sạch lưỡi phù hợp và an toàn cho con. Nếu như là cặn trắng do sữa, ba mẹ nên áp dụng những cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh tại nhà. Còn nếu như bé bị trắng lưỡi do tưa lưỡi, nên đưa con đến cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ tư vấn và điều trị.
2. Cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh tại nhà
Việc vệ sinh lưỡi cho trẻ sơ sinh không chỉ giúp làm sạch khoang miệng, phòng tránh tưa lưỡi mà còn hỗ trợ bé bú tốt hơn, giảm tình trạng hôi miệng và các vấn đề răng miệng sau này. Tùy theo nguyên nhân, cha mẹ có thể áp dụng các cách làm sạch lưỡi riêng.

Nếu các bé bị trắng lưỡi, thì ba mẹ nên áp dụng những biện pháp làm sạch ngay tại nhà, để bảo vệ sức khỏe khoang miệng cho các bé, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tưa lưỡi. Cách thực hiện đơn giản, bao gồm những bước như sau:
2.1 Cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh do cặn sữa
Đây là trường hợp dễ xử lý nhất tại nhà. Phụ huynh chỉ cần chuẩn bị các dụng cụ đơn giản và làm theo hướng dẫn:
Chuẩn bị:
Gạc y tế tiệt trùng hoặc que gạc rơ lưỡi chuyên dụng cho trẻ sơ sinh.
Nước muối sinh lý 0.9% (loại dùng cho trẻ nhỏ).
Một chiếc khăn sạch để lót dưới cằm bé.
Các bước thực hiện:
Rửa tay sạch bằng xà phòng sát khuẩn.
Nhúng que gạc rơ lưỡi vào nước muối sinh lý.
Nhẹ nhàng mở miệng bé, lau từ từ lưỡi bé theo chiều từ trong ra ngoài.
Nếu bé hợp tác tốt, mẹ có thể lau thêm mặt trong má, nướu và vòm miệng.
Thao tác nên thực hiện nhẹ nhàng, không quá mạnh tay để tránh làm bé sợ hoặc bị trớ.
Tần suất rơ lưỡi: Mỗi ngày 1 – 2 lần, tốt nhất là sau khi bé ngủ dậy buổi sáng và trước khi đi ngủ buổi tối.
2.2 Cách làm sạch lưỡi trẻ sơ sinh bị trắng do tưa lưỡi

Nếu bé bị tưa lưỡi, cách rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh cần cẩn trọng hơn. Trong nhiều trường hợp nhẹ, cha mẹ vẫn có thể áp dụng phương pháp tại nhà. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Ba mẹ nên dùng nước muối sinh lý kết hợp que gạc rơ lưỡi hoặc gạc mềm và làm tương tự như cách rơ lưỡi do cặn sữa. Lau nhẹ nhàng để không làm rách niêm mạc miệng. Tuyệt đối không cố cạo mạnh lớp mảng trắng vì có thể gây tổn thương, chảy máu.
Hoặc dùng nước lá hẹ áp dụng khi bé trên 2 tuần tuổi theo cách sau: Lá hẹ tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt. Nhúng que gạc vào nước lá hẹ, lau nhẹ nhàng lưỡi và vùng nướu bé. Vì nước lá hẹ có tính kháng khuẩn tự nhiên, nên có thể hỗ trợ làm dịu niêm mạc và giảm nấm.
Nếu bé có dấu hiệu sốt, bỏ bú, mảng trắng lan rộng, cha mẹ cần đưa con đi khám nhi khoa. Bác sĩ có thể kê thuốc chống nấm dạng bôi tại chỗ hoặc nhỏ miệng (như Nystatin). Ba mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc hoặc dùng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng.
3. Lưu ý khi làm sạch lưỡi cho trẻ sơ sinh
Việc vệ sinh khoang miệng bé sơ sinh cần sự nhẹ nhàng, đúng cách và đảm bảo vệ sinh. Dưới đây là một số điều cha mẹ nên lưu ý:

Không nên rơ lưỡi khi bé đang quấy khóc mạnh, vừa bú xong hoặc quá buồn ngủ vì dễ khiến bé nôn trớ hoặc sặc.
Chọn dụng cụ an toàn, sạch khuẩn, tránh dùng khăn thô hoặc gạc quá cứng.
Không rơ lưỡi quá thường xuyên hoặc quá mạnh tay, dễ khiến niêm mạc bị trầy xước, tổn thương.
Nếu lưỡi trắng không giảm sau 3 – 5 ngày vệ sinh, hoặc bé có biểu hiện bất thường (sốt, bỏ bú, mảng trắng lan rộng), cần đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa.
Cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh rất đơn giản và ba mẹ có thể thực hiện ngay tại nhà. Tuy nhiên ba mẹ cần chú ý để phân biệt kỹ, nếu bé bị nấm miệng thì nên đến gặp bác sĩ sớm.
>> Xem thêm: Top 10 que gạc rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh tốt được nhiều mẹ lựa chọn
Ngoài ra, ba mẹ cũng chú ý rằng rơ lưỡi cho bé từ sớm sẽ ngăn ngừa được những bệnh lý nguy hiểm cho bé. Vì thế, hãy tìm hiểu các cách rơ lưỡi và thực hiện cho bé thường xuyên, để hình thành thói quen tốt về chăm sóc khoang miệng của bé.
