Mọc răng là một cột mốc phát triển tự nhiên nhưng cũng khiến nhiều bé quấy khóc, đau nướu hoặc sốt nhẹ, khiến cha mẹ không khỏi lo lắng. Vậy có mẹo mọc răng không sốt cho bé nào thực sự hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ những cách chăm sóc đơn giản, an toàn theo khuyến nghị của chuyên gia, giúp bé mọc răng dễ chịu hơn và hạn chế các triệu chứng khó chịu.
Mục lục
1. Vì sao bé thường bị sốt khi mọc răng?
Nhiều cha mẹ cho rằng sốt là một trong những dấu hiệu mọc răng, nhưng chưa có bằng chứng khoa học chứng minh mọc răng là nguyên nhân trực tiếp gây sốt. Theo các chuyên gia, sốt trong giai đoạn này thường liên quan đến tình trạng viêm nướu quanh thân răng hoặc các bệnh nhiễm trùng xảy ra trùng với thời điểm trẻ bắt đầu mọc răng.

Khi răng sữa nhú lên, chúng chèn ép vào nướu khiến nướu sưng đỏ, đau và có thể bị viêm. Nếu nướu bị tổn thương, vi khuẩn dễ xâm nhập gây viêm nhiễm khoang miệng, khiến trẻ tăng nhẹ thân nhiệt, quấy khóc, biếng ăn và đôi khi có thể kèm theo tiêu chảy. Bên cạnh đó, trẻ từ 6–12 tháng tuổi cũng dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn hơn do hệ miễn dịch còn non yếu và thường xuyên đưa tay hoặc đồ vật vào miệng để cắn, gặm.
Ngoài sốt nhẹ, trẻ mọc răng còn có thể xuất hiện các dấu hiệu mọc răng như:
- Nướu sưng đỏ, cứng và đau tại vị trí răng sắp nhú.
- Chảy nhiều nước dãi hơn bình thường.
- Ngứa nướu, thích cắn gặm tay hoặc đồ vật.
- Quấy khóc, cáu gắt, ngủ không ngon.
- Biếng ăn, bỏ bú do nướu khó chịu.
- Thích kéo tai hoặc dụi má.
- Tăng nhẹ thân nhiệt khoảng 38–38,5°C.
Nếu trẻ sốt cao trên 38,5°C, sốt kéo dài, tiêu chảy nhiều hoặc kèm theo các triệu chứng như ho, nôn, phát ban, bỏ bú hoặc lừ đừ, cha mẹ không nên cho rằng nguyên nhân chỉ do mọc răng mà cần đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
2. Mẹo mọc răng không sốt cho bé dễ áp dụng
Mặc dù không có cách nào đảm bảo bé sẽ hoàn toàn không bị sốt khi mọc răng, cha mẹ vẫn có thể áp dụng những biện pháp chăm sóc đúng cách để giúp bé giảm đau, hạn chế viêm nướu và hỗ trợ quá trình mọc răng diễn ra thuận lợi hơn:

2.1 Giữ vệ sinh nướu và khoang miệng sạch sẽ
Vệ sinh khoang miệng là một trong những cách đơn giản giúp hạn chế vi khuẩn gây viêm nướu trong giai đoạn mọc răng. Cha mẹ nên dùng que gạc rơ lưỡi Moaz Eco hoặc gạc mềm vô khuẩn thấm nước ấm để lau nhẹ nướu, lưỡi và niêm mạc miệng cho bé sau khi bú hoặc ăn. Thiết kế đầu gạc mềm mại giúp làm sạch cặn sữa, mảng bám và vi khuẩn mà không làm tổn thương nướu nhạy cảm của trẻ, từ đó góp phần giảm nguy cơ viêm nhiễm khi răng bắt đầu nhú lên. Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần vệ sinh sạch đồ chơi, núm ti và các vật dụng bé thường ngậm để hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào khoang miệng.
>> Xem thêm: Cách vệ sinh răng miệng cho bé 1 tuổi đúng chuẩn khoa học
2.2 Massage nướu và sử dụng đồ gặm nướu an toàn
Khi nướu bị sưng và ngứa, cha mẹ có thể dùng ngón tay đã rửa sạch hoặc gạc mềm massage nhẹ nhàng vùng nướu để giúp bé giảm cảm giác khó chịu. Ngoài ra, cho bé sử dụng đồ gặm nướu làm từ chất liệu an toàn cũng là cách giúp giảm áp lực lên nướu. Có thể làm mát đồ gặm trong ngăn mát tủ lạnh trước khi sử dụng, nhưng không nên để trong ngăn đá vì nhiệt độ quá lạnh có thể làm tổn thương nướu.
2.3 Cho bé bú mẹ, uống đủ nước và bổ sung dinh dưỡng hợp lý
Trong giai đoạn mọc răng, bé cần được cung cấp đủ nước để tránh mất nước do chảy nhiều nước dãi hoặc sốt nhẹ. Đối với trẻ còn bú mẹ, cha mẹ nên duy trì các cữ bú bình thường để bổ sung dinh dưỡng và tăng cường sức đề kháng. Nếu trẻ đã ăn dặm, hãy xây dựng thực đơn cân đối, bổ sung đầy đủ vitamin D, canxi, vitamin C và các khoáng chất cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm hỗ trợ răng và xương phát triển khỏe mạnh.

2.4 Cho bé ăn thức ăn mềm, mát (đối với trẻ ăn dặm)
Nướu sưng đau có thể khiến bé ngại nhai và biếng ăn. Vì vậy, cha mẹ nên ưu tiên các món ăn mềm, dễ nuốt như cháo, súp, sữa chua hoặc trái cây nghiền. Thức ăn mát cũng giúp làm dịu cảm giác đau và giảm khó chịu ở nướu, giúp bé ăn ngon miệng hơn.
2.5 Giữ môi trường sống thoáng mát, đảm bảo bé ngủ đủ giấc
Không gian sống sạch sẽ, thoáng mát và nhiệt độ phù hợp sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn khi thân nhiệt tăng nhẹ. Bên cạnh đó, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi cơ thể và tăng cường miễn dịch. Cha mẹ nên tạo môi trường yên tĩnh, thoải mái để bé ngủ ngon, đồng thời dỗ dành khi bé quấy khóc do đau nướu.
2.6 Theo dõi thân nhiệt và các dấu hiệu bất thường
Trong thời gian mọc răng, cha mẹ nên kiểm tra thân nhiệt của bé thường xuyên. Nếu bé chỉ tăng nhẹ thân nhiệt dưới 38,5°C, vẫn bú tốt và sinh hoạt bình thường thì có thể tiếp tục theo dõi tại nhà. Ngược lại, nếu bé sốt cao, sốt kéo dài hoặc kèm theo các biểu hiện như tiêu chảy nhiều, nôn, ho, phát ban, bỏ bú hoặc lừ đừ thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
3. Một số mẹo dân gian mọc răng không sốt được nhiều cha mẹ truyền tai nhau
Bên cạnh các biện pháp chăm sóc khoa học, nhiều gia đình vẫn áp dụng các mẹo mọc răng không sốt theo kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, những phương pháp này chủ yếu được truyền miệng và chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả.

- Mẹo mọc răng không sốt bằng đậu xanh: Khi bé khoảng 3 tháng 10 ngày, cha hoặc mẹ dùng vài hạt đậu xanh đã bóc vỏ, nhai nhuyễn rồi chà nhẹ lên nướu của bé với mong muốn giúp răng mọc nhanh và ít sốt.
- Mẹo mọc răng không sốt bằng nước rau ngót: Lá rau ngót được rửa sạch, giã hoặc xay lấy nước, sau đó dùng gạc sạch thấm nước rau ngót lau nhẹ lên nướu của trẻ. Dân gian cho rằng rau ngót có tính mát, giúp làm dịu nướu và hỗ trợ mọc răng.
- Cho bé gặm chân gà: Một số gia đình cho bé cầm gặm chân gà luộc để massage nướu, giúp giảm ngứa và kích thích răng sớm nhú lên. Tuy nhiên, cần giám sát chặt chẽ để tránh nguy cơ hóc.
- Mẹo bằng quả na (mãng cầu): Theo quan niệm dân gian, cho bé cầm hoặc tiếp xúc với quả na khi sắp mọc răng sẽ giúp quá trình mọc răng diễn ra thuận lợi, ít quấy khóc và ít sốt hơn.
- Dùng lá hẹ: Lá hẹ được giã lấy nước hoặc chà nhẹ lên nướu với mong muốn sát khuẩn, giảm viêm và giúp răng mọc dễ dàng hơn.
- Đọc câu thần chú mọc răng không sốt: Ở một số địa phương, ông bà thường đọc những câu chúc hoặc “thần chú” với mong muốn bé mọc răng khỏe mạnh, không sốt và không quấy khóc. Một số câu phổ biến gồm:
“Mọc răng như giá, mọc răng không sốt.”
“Mọc răng như giá, mọc răng không đau.”
“Mọc răng như giá, mọc răng không sưng.”
“Mọc răng như giá, mọc răng không khóc.”
“Mọc răng như giá, mọc răng sớm biết đi.”
Ngoài ra, ở mỗi vùng miền còn có những câu đọc được biến tấu khác nhau, mang ý nghĩa cầu mong bé khỏe mạnh, ăn ngoan và phát triển tốt.
Các mẹo mọc răng không sốt trên chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian và chưa được y học chứng minh hiệu quả. Cha mẹ chỉ nên tham khảo, không nên quá phụ thuộc hoặc thay thế các biện pháp chăm sóc khoa học. Nếu trẻ sốt cao, sốt kéo dài hoặc có các dấu hiệu bất thường, cần đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Không có mẹo mọc răng không sốt nào giúp bé hoàn toàn tránh bị sốt trong giai đoạn mọc răng. Tuy nhiên, việc chăm sóc đúng cách, giữ vệ sinh khoang miệng và theo dõi sát các dấu hiệu của trẻ sẽ giúp bé giảm khó chịu và mọc răng thuận lợi hơn. Nếu bé sốt cao, sốt kéo dài hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
