Đẹn tang là gì? Dấu hiệu trẻ mắc đẹn tang ba mẹ cần biết

Theo quan niệm dân gian, đẹn tang là tình trạng thường được nhắc đến ở trẻ nhỏ khi bé xuất hiện những biểu hiện bất thường trong miệng, ăn uống hoặc sinh hoạt. Vậy đẹn tang là gì, dấu hiệu trẻ mắc đẹn tang ra sao và ba mẹ cần lưu ý gì khi chăm sóc bé? Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ nhận biết sớm và xử lý phù hợp.

1. Đẹn tang ở trẻ là gì?

Đẹn tang là cách gọi dân gian thường dùng để chỉ tình trạng tưa miệng hoặc nấm miệng ở trẻ, thường liên quan đến nấm Candida albicans. Biểu hiện dễ nhận biết là các mảng trắng hoặc trắng kem xuất hiện trên lưỡi, nướu, vòm miệng hoặc mặt trong má. Tình trạng này thường không quá nguy hiểm nếu được phát hiện và chăm sóc đúng cách, nhưng có thể khiến bé đau rát, khó chịu, bú kém hoặc bỏ bú.

Trẻ sơ sinh có nguy cơ gặp tình trạng này cao hơn do hệ miễn dịch còn đang phát triển. Việc sử dụng kháng sinh, vệ sinh núm ti, bình sữa hoặc ti giả chưa đúng cách cũng có thể làm tăng nguy cơ. Tuy nhiên, lưỡi trắng chưa chắc là đẹn tang bởi cặn sữa thường dễ lau sạch, trong khi mảng trắng do tưa miệng thường bám chắc hơn.

Ba mẹ nên đưa bé đi khám nếu các mảng trắng khó lau sạch, kéo dài hoặc tái diễn, đặc biệt khi bé bú kém rõ rệt, bỏ bú, quấy khóc nhiều, đau khi bú hoặc có dấu hiệu mất nước

2. Dấu hiệu trẻ mắc đẹn tang thường gặp

Những biểu hiện của đẹn tang ở trẻ thường khá dễ nhận biết nhưng có thể bị nhầm với cặn sữa hoặc các vấn đề thông thường trong khoang miệng. Ba mẹ có thể dựa vào những dấu hiệu sau để theo dõi bé:

2.1 Xuất hiện mảng trắng trên lưỡi, nướu và má trong

Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là các mảng trắng hoặc trắng kem xuất hiện trên lưỡi, nướu, vòm miệng hoặc mặt trong má. Những mảng này có thể nhìn khá giống cặn sữa sau khi trẻ bú nên ba mẹ dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, cặn sữa thường có thể lau sạch tương đối dễ dàng, trong khi mảng trắng do tưa miệng thường bám chắc hơn và khó loại bỏ.

Các mảng trắng có thể xuất hiện ở một hoặc nhiều vị trí trong khoang miệng và có xu hướng lan rộng nếu tình trạng không được xử lý phù hợp. Vì vậy, khi thấy trẻ không chỉ trắng lưỡi mà còn xuất hiện những mảng trắng ở nướu, má trong hoặc vòm miệng, ba mẹ nên theo dõi kỹ các biểu hiện đi kèm.

2.2 Bé bú kém, bỏ bú hoặc quấy khóc khi bú

Tưa miệng có thể khiến niêm mạc khoang miệng của trẻ trở nên nhạy cảm, gây đau hoặc rát khi bú. Vì vậy, một số bé đang bú bình thường có thể bắt đầu bú ít hơn, bú ngắt quãng, thường xuyên nhả ti hoặc thậm chí từ chối bú.

Ba mẹ có thể nhận thấy trẻ quấy khóc nhiều hơn trong lúc bú nhưng vẫn có biểu hiện muốn ăn. Nếu tình trạng bú kém kéo dài, trẻ có thể không nhận đủ lượng sữa cần thiết. Đây là dấu hiệu cần được chú ý, đặc biệt với trẻ sơ sinh vì nhu cầu dinh dưỡng và nước của trẻ phụ thuộc nhiều vào việc bú.

2.3 Niêm mạc miệng đỏ hoặc dễ rớm máu

Bên dưới hoặc xung quanh các mảng trắng, niêm mạc miệng có thể bị đỏ, kích ứng và nhạy cảm hơn. Trong một số trường hợp, vùng tổn thương có thể dễ rớm máu nếu bị cọ xát hoặc tác động mạnh.

Ba mẹ không nên dùng tay, khăn hoặc dụng cụ để cố cạo sạch các mảng trắng. Việc chà xát mạnh không giúp tình trạng nhanh khỏi mà còn có thể làm trầy xước niêm mạc, khiến trẻ đau và khó chịu hơn. Khi nghi ngờ trẻ bị tưa miệng, nên đưa bé đi khám để được đánh giá và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

2.4 Bé khó chịu, ngủ không yên

Cảm giác đau rát hoặc khó chịu trong khoang miệng có thể khiến trẻ quấy khóc nhiều hơn, khó vào giấc hoặc ngủ không yên. Một số bé trở nên cáu kỉnh khi ăn, bú hoặc khi người lớn chạm vào vùng miệng.

Tuy nhiên, quấy khóc và ngủ kém là những biểu hiện khá phổ biến ở trẻ nhỏ nên không thể dùng riêng các dấu hiệu này để xác định trẻ mắc đẹn tang. Ba mẹ nên xem xét đồng thời tình trạng mảng trắng trong miệng, khả năng bú và các biểu hiện bất thường khác để có đánh giá phù hợp.

Nếu trẻ xuất hiện nhiều mảng trắng khó lau sạch kèm bỏ bú, bú kém rõ rệt, đau nhiều, chảy máu trong miệng hoặc tình trạng kéo dài, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra thay vì tự ý cạo mảng trắng hoặc sử dụng thuốc tại nhà.

3. Phân biệt đẹn tang với cặn sữa trên lưỡi

Đẹn tang thường được dùng để chỉ tình trạng tưa miệng ở trẻ, nhưng các mảng trắng trong miệng cũng có thể chỉ là cặn sữa sau khi bú. Ba mẹ có thể dựa vào những đặc điểm dưới đây để phân biệt:

4. Cách chăm sóc trẻ khi nghi mắc đẹn tang

Khi nghi ngờ trẻ mắc đẹn tang, ba mẹ nên chú trọng vệ sinh khoang miệng và các vật dụng bé thường đưa vào miệng, đồng thời tránh tự ý cạo mảng trắng hoặc dùng thuốc khi chưa có hướng dẫn.

4.1 Vệ sinh khoang miệng nhẹ nhàng

Ba mẹ có thể vệ sinh khoang miệng cho bé nhẹ nhàng bằng que gạc rơ lưỡi Moaz Eco, phù hợp với nhu cầu vệ sinh miệng hằng ngày của trẻ. Khi thực hiện, nên thao tác nhẹ nhàng, không chà xát hoặc cố cạo các mảng trắng bám chắc vì có thể làm tổn thương niêm mạc và khiến bé đau hơn.

Nếu các mảng trắng khó lau sạch hoặc bé có biểu hiện đau, bú kém, quấy khóc khi bú, ba mẹ không nên cố xử lý tại nhà mà nên đưa bé đi khám để xác định nguyên nhân. Việc vệ sinh khoang miệng cũng cần thực hiện phù hợp với độ tuổi và theo hướng dẫn của nhân viên y tế khi cần thiết.

4.2 Vệ sinh bình sữa, núm ti và ti giả

Bình sữa, núm ti, ti giả và những vật dụng trẻ thường đưa vào miệng cần được làm sạch, tiệt trùng đúng cách để hạn chế vi khuẩn, nấm phát triển. Ba mẹ cũng nên rửa tay sạch trước và sau khi chăm sóc trẻ, đặc biệt trước khi vệ sinh miệng hoặc cho bé bú.

4.3 Không tự ý dùng thuốc chống nấm

Ba mẹ không nên tự mua thuốc chống nấm cho trẻ chỉ dựa vào hình ảnh mảng trắng hoặc một vài triệu chứng đơn lẻ. Với trẻ nhỏ, bác sĩ hoặc nhân viên y tế cần đánh giá tình trạng cụ thể trước khi chỉ định thuốc và hướng dẫn cách sử dụng phù hợp.

>> Xem thêm: Cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh đơn giản tại nhà

Hy vọng qua bài viết, ba mẹ đã hiểu rõ hơn về đẹn tang và nhận biết được dấu hiệu trẻ mắc đẹn tang như mảng trắng khó lau sạch trong miệng, bé khó chịu hoặc bú kém. Khi phát hiện những biểu hiện bất thường, ba mẹ nên vệ sinh khoang miệng nhẹ nhàng, theo dõi tình trạng của bé và đưa trẻ đi khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến việc bú.